ΕΑΣ: Η δίκη της 7ης Οκτωβρίου που μπορεί να αλλάξει τις κρατήσεις στις συντάξεις
Στο Ελεγκτικό Συνέδριο κρίνεται ο τρόπος υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων – Τι μπορεί να σημαίνει για περίπου 400.000 συνταξιούχους και τι ισχύει για τα αναδρομικά
Μια κρίσιμη δικαστική διαδικασία για την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) βρίσκεται μπροστά, καθώς την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2026 διεξάγεται πρότυπη δίκη ενώπιον της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο τρόπος με τον οποίο υπολογίζεται η ΕΑΣ και ειδικότερα το ερώτημα εάν η κράτηση πρέπει να επιβάλλεται στο σύνολο της σύνταξης ή μόνο στο ποσό που υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο.
Η εξέλιξη ενδιαφέρει περίπου 400.000 συνταξιούχους που καταβάλλουν ΕΑΣ, καθώς μια διαφορετική δικαστική ερμηνεία θα μπορούσε να οδηγήσει σε μικρότερες κρατήσεις και, υπό προϋποθέσεις, να ανοίξει ζήτημα επιστροφών για παλαιότερα ποσά.
ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ: ΤΑ SOS ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ
Τι θα εξετάσει το Ελεγκτικό Συνέδριο
Η πρότυπη δίκη αφορά αγωγή πολιτικού συνταξιούχου, ο οποίος ζητά να αναγνωριστεί υποχρέωση του Δημοσίου να του καταβάλει τη διαφορά που προκύπτει από τον τρόπο εφαρμογής της ΕΑΣ για την περίοδο 1 Ιανουαρίου 2019 έως 30 Σεπτεμβρίου 2019.
Η βασική θέση που τίθεται προς κρίση είναι ότι η εισφορά δεν θα έπρεπε να υπολογίζεται σε ολόκληρο το ποσό της σύνταξης από τη στιγμή που ξεπερνιέται το σχετικό όριο, αλλά μόνο στο τμήμα της σύνταξης που βρίσκεται πάνω από τα 1.400 ευρώ.
Με απλά λόγια, εάν ένας συνταξιούχος λάμβανε σύνταξη 2.000 ευρώ, η ΕΑΣ, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, θα υπολογιζόταν στη διαφορά των 600 ευρώ και όχι στο σύνολο των 2.000 ευρώ.
Αυτή η διαφοροποίηση μπορεί να οδηγήσει σε αισθητά μικρότερη κράτηση.
Γιατί η υπόθεση έχει σημασία
Η ΕΑΣ αποτελεί μια κράτηση που επηρεάζει εδώ και χρόνια το καθαρό ποσό των συντάξεων.
Το βασικό επιχείρημα που εξετάζεται είναι κατά πόσο το σημερινό σύστημα οδηγεί σε άνιση μεταχείριση, καθώς η υπέρβαση ενός ορίου μπορεί να ενεργοποιεί κράτηση που υπολογίζεται σε ολόκληρο το ποσό της σύνταξης και όχι αποκλειστικά στο τμήμα που βρίσκεται πάνω από το όριο.
Εάν το Ελεγκτικό Συνέδριο δικαιώσει τη συγκεκριμένη νομική προσέγγιση, θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα νέο πλαίσιο για τον υπολογισμό της ΕΑΣ.
Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει:
- μείωση των μηνιαίων κρατήσεων για συνταξιούχους που επιβαρύνονται με ΕΑΣ,
- μεγαλύτερο καθαρό ποσό σύνταξης,
- επανεξέταση του τρόπου εφαρμογής των κλιμακίων,
- και πιθανή βάση για διεκδίκηση διαφορών που προκύπτουν από παλαιότερες κρατήσεις.
Ο ρόλος του Συνηγόρου του Πολίτη
Η συζήτηση για διαφορετικό τρόπο υπολογισμού της ΕΑΣ δεν είναι καινούργια.
Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει στο παρελθόν υποστηρίξει την ανάγκη εφαρμογής ενός περισσότερο αναλογικού συστήματος, με απαλλασσόμενο ποσό και επιβολή της εισφοράς μόνο στο τμήμα του εισοδήματος που υπερβαίνει το αντίστοιχο όριο.
Η λογική αυτή παραπέμπει περισσότερο στον τρόπο λειτουργίας των φορολογικών κλιμάκων, όπου δεν επιβαρύνεται ολόκληρο το εισόδημα επειδή ξεπεράστηκε ένα συγκεκριμένο όριο, αλλά μόνο το αντίστοιχο τμήμα.
Οι προτάσεις αυτές, ωστόσο, δεν υιοθετήθηκαν μέχρι σήμερα με τον τρόπο που είχε προταθεί.
Τι έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια
Παράλληλα, προκειμένου οι αυξήσεις των συντάξεων να μην οδηγούν αυτόματα σε μεγαλύτερη επιβάρυνση από την ΕΑΣ, τα ποσά των κλιμακίων της εισφοράς αναπροσαρμόζονται όταν αυξάνονται οι συντάξεις.
Έτσι, τα όρια στα οποία ενεργοποιούνται οι κρατήσεις μετακινούνται αντίστοιχα, ώστε μια ονομαστική αύξηση της σύνταξης να μην οδηγεί από μόνη της σε δυσανάλογη επιβάρυνση από την εισφορά.
Ωστόσο, το βασικό ζήτημα του τρόπου υπολογισμού της ΕΑΣ παραμένει και είναι αυτό που καλείται να εξετάσει το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Τι γίνεται με τα αναδρομικά
Το ενδεχόμενο αναδρομικών είναι ένα από τα σημεία που συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Εάν η δικαστική απόφαση κρίνει ότι ο τρόπος εφαρμογής της ΕΑΣ ήταν διαφορετικός από αυτόν που εφαρμόστηκε, μπορεί να δημιουργηθεί ζήτημα επιστροφής της διαφοράς για συγκεκριμένες χρονικές περιόδους.
Ωστόσο, δεν σημαίνει ότι όλοι οι συνταξιούχοι θα λάβουν αυτόματα αναδρομικά.
Το εάν, για ποια περίοδο και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να προκύψει αξίωση επιστροφής χρημάτων θα εξαρτηθεί από το περιεχόμενο της δικαστικής απόφασης, αλλά και από ζητήματα όπως η παραγραφή και η νομική θέση κάθε συνταξιούχου.
Η 7η Οκτωβρίου είναι η κρίσιμη ημερομηνία
Η πρότυπη δίκη της 7ης Οκτωβρίου 2026 δεν σημαίνει ότι την ίδια ημέρα θα πραγματοποιηθούν αλλαγές στις συντάξεις ή θα καταβληθούν αναδρομικά.
Το αποτέλεσμα της δικαστικής διαδικασίας είναι αυτό που μπορεί να καθορίσει εάν ανοίγει ο δρόμος για νέο τρόπο υπολογισμού της ΕΑΣ, με μικρότερες κρατήσεις και πιθανές διεκδικήσεις για ποσά που έχουν παρακρατηθεί στο παρελθόν.
Για περίπου 400.000 συνταξιούχους, επομένως, η συγκεκριμένη υπόθεση αποτελεί μια από τις σημαντικότερες εξελίξεις που αφορούν τις κρατήσεις στις συντάξεις και το τελικό ποσό που καταλήγει κάθε μήνα στους λογαριασμούς τους.
