Αντιγόνες και Κρέοντες στη Σύγχρονη Εποχή
Το κείμενο αποτελεί μια σύγχρονη πολιτική και κοινωνική αναλογία της τραγωδίας Αντιγόνη του Σοφοκλή. Αντιπαραβάλλει τον αυταρχισμό του Κρέοντα, που εκπροσωπεί την κρατική εξουσία και την αλαζονεία της, με την ηθική αντίσταση της Αντιγόνης, που υπερασπίζεται διαχρονικές αξίες όπως η δικαιοσύνη, η ελευθερία και η αξιοπρέπεια. Μέσα από συγκεκριμένα παραδείγματα της πρόσφατης ελληνικής πραγματικότητας, το κείμενο καταδεικνύει πώς οι “Κρέοντες” της σύγχρονης εποχής καταπατούν το κράτος δικαίου, ενώ οι “Αντιγόνες” συνεχίζουν να αγωνίζονται για την αλήθεια και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
ΚΡΕΟΝΤΑΣ
«Και τόλμησες λοιπόν να παραβής αυτό το νόμο»;
ΑΝΤΙΓΟΝΗ
«Ναι, γιατί δεν ήταν ο Δίας, που μου τα ‘χε αυτά κηρύξη, ούτε η συγκάτοικη με τους θεούς του Κάτω κόσμου, η Δίκη, αυτούς τους νόμους μες στους ανθρώπους όρισαν· και μήτε πίστευα τόση δύναμη πως νάχουν τα δικά σου κηρύγματα, ώστ’ ενώ είσαι
θνητός να μπορής των θεών τους νόμους τους άγραφτους κι ασάλευτους να βιάζης·
… γιατ’ όποιος ζη μες σε τόση όση εγώ δυστυχία, πώς να μην του είναι ο θάνατός του κέρδος ; έτσι κι εγώ τίποτα δεν τον έχω τον πόνο του θανάτου αυτού· μα αν ήταν και το ανεχόμουν άταφος να μείνη της μητέρας μου ο γυιός στο θάνατό του, αυτό θα μου ήταν πόνος· γι’ αυτά τ’ άλλα καθόλου δεν πονώ· κι αν τώρα εσύ για άμυαλη με περνάς γι’ αυτά που κάνω, ο άμυαλος ίσως γι’ άμυαλη με παίρνει». (ΑΝΤΙΓΟΝΗ του ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ, μετάφραση Ι.Ν. Γρυπάρη).
Με τον Κρέοντα Φλωρίδη, με τον Κρέοντα Γεωργιάδη, με τον Κρέοντα πρόεδρο του Αρείου Πάγου ή με τις Αντιγόνες της σύγχρονης εποχής μας;
Με τον Κρέοντα που αποδέχεται τις παρακολουθήσεις και θεωρεί όλα νόμιμα όλα ηθικά με το predator του φίλου του πρωθυπουργού?
Με τον Κρέοντα που αποδέχεται την παραβίαση του οικογενειακού ασύλου από τους ράμπο του Χρυσοχοΐδη στην οικία του σκηνοθέτη Ινδαρέ?
Με τον Κρέοντα που περιέργως «εξαφανίζει» τους μάρτυρες του NOOR 1, και η υπόθεση της εμπορίας της ηρωίνης μπαίνει στο αρχείο?
Με τον Κρέοντα , δικαστικό που για 18 μήνες έβαλε στη φυλακή μία νέα κοπέλα την Ιλεάνα , με το συγκλονιστικό επιχείρημα ότι είχε επισκεφτεί την Βαρκελώνη, γνωστό «άντρο» τρομοκρατών.
Με τον Κρέοντα, ιατροδικαστή, που έδωσε οδηγία να καταστραφούν τα δείγματα με το βιολογικό υλικό των θυμάτων των Τεμπών ώστε να είναι αδύνατον να ανιχνευτούν οι χημικές ουσίες που εισέπνευσαν ή που τους απανθράκωσε.
Με τον Κρέοντα που φυλακίζει τον Νίκο Ρωμανό από μισό αποτύπωμα που «βρέθηκε» σε μια ανατιναγμένη γιάφκα.
Με τον Κρέοντα που επώνυμους βιαστές (Λιγν…), μαστροπούς (Μπουγ…) , επώνυμους δημάρχους καταχραστές (Παπαγεωρ…) τους αφήνει να λοιδορούν, να απειλούν να περιφέρονται στις συγκεντρώσεις του κυβερνώντος κόμματος.
Με τον Κρέοντα εισαγγελέα του Αρείου Πάγου που συνέστησε στους συγγενείς των θυμάτων των Τεμπών μετάνοια, προσευχή και υπομονή για τον παράδεισο.
Ή με την Αντιγόνη
Με την Αντιγόνη που αγωνίζεται για πανανθρώπινες αξίες, αξίες που η λοιδορούμενη νεολαία έχει χρέος να υπερασπίζεται.
Με την Αντιγόνη που συγκρούεται με τον άδικο νόμο της πόλης ως τραγική ηρωίδα αναπαριστώντας ιδανικά την αφοσίωση σε απαράγραπτους θεϊκούς κανόνες ενάντια στη βία της εξουσίας.
Με την Αντιγόνη όλων εκείνων των δημιουργών που βρέθηκαν στο Καλλιμάρμαρο απαιτώντας δικαιοσύνη στο έγκλημα των Τεμπών.
Με την Αντιγόνη των παιδιών του Μουσικού Σχολείου Δράμας που τραγουδούν / μοιρολογούν καθώς περνούν από την κοιλάδα των Τεμπών.
Με την Αντιγόνη όλων εκείνων των μανάδων που έχασαν τα παιδιά τους και αγωνίστηκαν (Φύσσα) και αγωνίζονται (Καρυστιαννού) με οδηγό τη Νέμεση κατά της αλαζονείας και του υπεροπτικού λόγου του χημικού αναλυτή πρωθυπουργού που μας έμαθε τα «έλαια σιλικόνης».
Με την Αντιγόνη όλων εκείνων που αγωνίζονται χωρίς «κονέ» για ένα καλύτερο αύριο των παιδιών τους.
Βασίλειος Παππάς – εκπαιδευτικός
Σημ.: Ας εμπλουτίσουμε τις σκέψεις αυτές από κείμενο ανάλυσης του έργου δημοσιευμένο στο πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο (εκτός και αν ο κος Γεωργιάδης το καταργήσει και αυτό, όπως το μάθημα της κοινωνιολογίας).
Ποια σφάλματα διαπράττει ο Κρέοντας (στ. 473 – 496):
Αγνοεί τους νόμους των θεών για την ταφή των νεκρών. Περιφρονεί τον έρκειο Δία τον προστάτη της οικογένειας. Κατηγορεί άδικα και χωρίς κανένα αποδεικτικό στοιχείο την Ισμήνη ότι παραβίασε τις εντολές του (κριτ. αξιολ. σ. 89).
Ποια η στάση της Αντιγόνης;
Πρόκληση, σαρκασμός και ειρωνεία για τον Κρέοντα. Δείχνει την περιφρόνησή της. Τον εξευτελίζει στα μάτια των πολιτών της Θήβας και το σπουδαιότερο εκμηδενίζει το φόβο του θανάτου, αφαιρώντας την τελευταία ικανοποίηση του Κρέοντα, ο οποίος πιστεύει ότι θα την λυγίσει με την απειλή του θανάτου (κριτ. αξιολ. σ.90).
Βασίλειος Παππάς – Εκπαιδευτικός (Τρίκαλα)
