Σε μια περίοδο όπου συχνά καλλιεργείται σύγχυση και ανασφάλεια γύρω από τα δικαιώματα των εκπαιδευτικών, είναι απαραίτητο να αποσαφηνίζονται με σαφήνεια όσα ισχύουν θεσμικά και νομικά. Ένα από αυτά τα ζητήματα αφορά τη συγγραφή βιβλίων και τη λήψη αμοιβής από συγγραφικά δικαιώματα.
Η απάντηση είναι ξεκάθαρη: η συγγραφή βιβλίων από δημοσίους υπαλλήλους και εκπαιδευτικούς δεν απαιτεί άδεια άσκησης ιδιωτικού έργου και τα έσοδα από συγγραφικά δικαιώματα δεν θεωρούνται έσοδα από παροχή υπηρεσιών.
Σύμφωνα με τη Γνωμοδότηση υπ’ αριθμ. 409/2009 του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, η συγγραφή βιβλίων συνιστά πνευματική και καλλιτεχνική δημιουργία και δεν εμπίπτει στην έννοια της άσκησης ιδιωτικού έργου με αμοιβή. Ως εκ τούτου, οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν υποχρεούνται να ζητούν προηγούμενη άδεια από την υπηρεσία ή το αρμόδιο υπηρεσιακό συμβούλιο για να ασκήσουν συγγραφική δραστηριότητα.
Παράλληλα, η Γνωμοδότηση υπ’ αριθμ. 479/2008 του ΝΣΚ αποσαφηνίζει ότι τα ποσά που προκύπτουν από συγγραφικά ή πνευματικά δικαιώματα δεν αποτελούν αμοιβή από παροχή υπηρεσιών, αλλά έσοδα από την εκμετάλλευση πνευματικής ιδιοκτησίας. Συνεπώς, δεν πρόκειται ούτε για μισθωτή εργασία ούτε για ελεύθερο επάγγελμα.
Με βάση τα παραπάνω:
Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να συγγράφουν επιστημονικά, λογοτεχνικά ή εκπαιδευτικά βιβλία.
Μπορούν να συνάπτουν συμβάσεις με εκδοτικούς οίκους.
Μπορούν να εισπράττουν συγγραφικά δικαιώματα χωρίς να ζητούν άδεια άσκησης ιδιωτικού έργου.
Η συγγραφική δραστηριότητα δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο πειθαρχικής δίωξης.
Η μόνη σχετική υποχρέωση αφορά το φορολογικό σκέλος, δηλαδή τη δήλωση των εσόδων σύμφωνα με την ισχύουσα φορολογική νομοθεσία, κάτι που αποτελεί ζήτημα αποκλειστικά οικονομικής και όχι υπηρεσιακής φύσης.
Οι γνωμοδοτήσεις του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, όταν γίνονται αποδεκτές από τη Διοίκηση, δεσμεύουν τη Δημόσια Διοίκηση και αποτελούν ισχυρό θεσμικό εργαλείο για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των εκπαιδευτικών. Σε περιβάλλοντα αυξημένου ελέγχου και αυθαιρεσίας, η γνώση του ισχύοντος πλαισίου είναι αναγκαία και προστατευτική.
Εκπαιδευτικοί Δημόσιου Τομέα: Πώς διαμορφώνονται οι καθαρές αποδοχές από 1η Ιανουαρίου 2026
