Αρκετά παιδιά δυσκολεύονται στην ανάγνωση, με αποτέλεσμα να διαβάζουν συλλαβιστά, να κομπιάζουν ή να διαβάζουν εντελώς μηχανικά, χωρίς δηλαδή να καταλαβαίνουν αυτό που διαβάζουν. Η καλή ανάγνωση είναι βασική προϋπόθεση για όλα τα υπόλοιπα μαθήματα και για αυτό πρέπει οι γονείς να δίνουν ιδιαίτερη σημασία – χωρίς να αγχώνουν το παιδί όμως- στη βελτίωση της ανάγνωσης. Διαβάστε τις 10 πιο σημαντικές συμβουλές για να βοηθήσετε τα παιδιά σας να διαβάζουν καλά και με αυτοπεποίθηση.
1. Διαβάστε μαζί κάθε μέρα
Βρείτε χρόνο και κάντε το καθημερινή ρουτίνα έστω και για λίγα λεπτά, να διαβάζετε στο παιδί σας και να διαβάζει εκείνο σε εσάς. Ακόμα και 15 λεπτά είναι αρκετά! Ορίστε συγκεκριμένη ώρα και μέρος για ανάγνωση, π.χ. πριν τον ύπνο τις καθημερινές ή τα πρωινά τα σαβ/κα.
2. Επιλέξτε κατάλληλο υλικό
Βρείτε κατάλληλα βιβλία για την ηλικία αλλά και για το αναγνωστικό επίπεδο του παιδιού σας. Δεν πρέπει να είναι πολύ δύσκολα για να μην απογοητευτεί το παιδί! Μπορείτε κάποιο δυσκολότερο βιβλίο – με πιο σύνθετες και ασυνήθιστες λέξεις, να το διαβάζετε εσείς στο παιδί ώστε εκείνο να ακούει και να μαθαίνει νέες λέξεις.
3. Διαβάστε διαφορετικά είδη
Διαβάστε διάφορα είδη βιβλίων και κειμένων, όπως ιστορίες, φανταστικές και μη φανταστικές, αστείες ιστορίες, κόμικς, κείμενα με διαλόγους π.χ. καραγκιόζη, μικρά άρθρα από παιδική εγκυκλοπαίδεια, μυθολογία, ιστορία κ.λ.π.
4. Επιβραβεύστε την ανάγνωση του παιδιού
Τονώστε την αυτοπεποίθηση του παιδιού σας, επιβραβεύοντας και επισημαίνοντας την όποια βελτίωση στην ανάγνωση. π.χ. Πείτε μπράβο όταν καταφέρει να διαβάσει μια δύσκολη λέξη! Παράλληλα αν το παιδί κολλάει σε μια λέξη ή την διαβάζει λάθος, δώστε του λίγο χρόνο να διορθώσει μόνο του. Αν δεν τα καταφέρει σε λίγα δευτερόλεπτα, τότε πείτε εσείς τη λέξη.
5. Δώστε βάση στην κατανόηση
Δεν αρκεί το παιδί να διαβάζει ένα κείμενο, το θέμα είναι να το κατανοεί κιόλας. Να μην διαβάζει δηλαδή μηχανικά! Ελέγξτε την κατανόηση του κειμένου, κάνοντας ερωτήσεις σχετικά με την ιστορία που διαβάζετε.
6. Τονίστε την εκφραστικότητα
Δείξτε στο παιδί σας πως να διαβάζει εκφραστικά. π.χ. αλλάξτε τον τόνο της φωνής σας, μιμηθείτε άλλες φωνές, κάντε ήχους σχετικούς με το κείμενο, αλλάξτε ύφος κλπ. Ιδανικά κείμενα για την εκφραστικότητα είναι αυτά που έχουν διαλόγους.
7. Φτιάξτε τη δική σας βιβλιοθήκη
Τοποθετείστε σε ένα όμορφο μέρος όλα τα βιβλία του παιδιού, σε σημείο που να μπορεί το ίδιο να επιλέξει κάποιο για ανάγνωση. Φροντίστε η συλλογή να ανανεώνετε συχνά, με βιβλία που αρέσουν και κινούν το ενδιαφέρον του παιδιού σας.
8. Εμπλουτισμός λεξιλογίου
Σημειώστε κάποιες λέξεις από το κείμενο που διαβάζετε και κάντε ασκήσεις λεξιλογίου. π.χ. βρείτε παράγωγες, αντίθετες, συνώνυμες, σύνθετες λέξεις.
9. Κάντε λίστες λέξεων
Φτιάξτε καρτέλες ανάγνωσης για εξάσκηση. Οι καρτέλες μπορούν να περιλαμβάνουν λέξεις από τα κείμενα του σχολείου ή κάποιο εξωσχολικό βιβλίο, να έχουν κάποιο κοινό γνώρισμα π.χ. λέξεις που σχετίζονται με τη θάλασσα, λέξεις που ομοιοκαταληκτούν κλπ.
10. Φτιάξτε δικές σας ιστορίες ή κόμικς
Γίνετε μαζί με το παιδί σας συγγραφείς! Επιλέξτε έναν τίτλο και φτιάξτε μια ιστορία, μικρή ή μεγάλη. Πριν ξεκινήσετε να γράφετε, αποφασίστε ποιοι θα πρωταγωνιστούν και για βασικά στοιχεία της ιστορίας σας.
Σοφία Τσιντσικλόγλου
Ειδική Παιδαγωγός
- Ελάτε σε επαφή με το δάσκαλο/ τη δασκάλα και ζητήστε να σας κατευθύνει επακριβώς ως προς τη μέθοδο που ακολουθεί για τη διδασκαλία της ανάγνωσης, καθώς και ως προς το πώς θα πρέπει να αντιμετωπίσετε τις γραμματικές/ μορφολογικές ιδιαιτερότητες και δυσκολίες που θα προκύπτουν κατά τη διαδικασία του διαβάσματος.
- Επιλέξτε την κατάλληλη ώρα σύμφωνα με τις ανάγκες του παιδιού σας, καθώς το κάθε παιδί είναι παραγωγικό διαφορετικές ώρες της μέρας.
- Επιβραβεύετε την προσπάθειά του και εξηγήστε λεκτικά γιατί το επιβραβεύετε, π.χ. «Μπράβο σου, γιατί κατάφερες να διαβάσεις μια πρόταση μόνος σου»!
- Μάθετέ του πώς να συγκεντρώνεται στην ανάγνωση. Μπορείτε ακόμη να του δείξετε να ακολουθεί με το δάχτυλό του τις λέξεις ενώ διαβάζει
- Διδάξτε του διάφορα «κόλπα» για να καταλαβαίνει τη σημασία μιας άγνωστης λέξης: πείτε του να παρατηρεί την εικόνα, να διαβάζει το υπόλοιπο της πρότασης και μετά να επιστρέφει στην άγνωστη λέξη, να κοιτάζει το αρχικό γράμμα προσπαθώντας να «μαντέψει» ποια λέξη ξεκινάει απ’ αυτό και να τη διαβάζει φωναχτά.
- Διαβάζετε στο παιδί κάθε βράδυ πριν κοιμηθεί παραμύθια. Ο δικός σας ενθουσιασμός για το διάβασμα θα μεταδοθεί και στο παιδί, που δεν θα βλέπει την ώρα να αρχίσει να διαβάζει και αυτό! Στη συνέχεια, καθώς το παιδί μεγαλώνει και κατακτά την ανάγνωση, μπορείτε να διαβάζετε συντροφικά (π.χ. μία πρόταση ο ένας, μία ο άλλος, αυξάνοντας σταδιακά τη δυσκολία σε μία παράγραφο), ώσπου να νιώσει ότι είναι ικανό και δεν χρειάζεται τη βοήθειά σας.
- Προκειμένου το παιδί σας να αποκτήσει ευχέρεια και ταχύτητα στην ανάγνωση δοκιμάστε αυτή την άσκηση:
Συνδυάστε κάθε σύμφωνο με όλα τα φωνήεντα και τους διφθόγγους (αι,οι,ει,ου) όπως στο παράδειγμα: βα, βε, βο, βω, βι, βη, βυ, βοι, βει, βαι,βου, γα, γε, γο,γω, γι,γη,γυ,γοι,γει, για,γου.
