Κάθε Σεπτέμβριο επαναλαμβάνεται το ίδιο σκηνικό. Ανοίγουν τα σχολεία, μοιράζονται οι λίστες με τα απαραίτητα και οι οικογένειες ξεκινούν έναν αγώνα δρόμου για να προμηθευτούν μέσα σε λίγες ημέρες τετράδια, μολύβια, μαρκαδόρους, μπλοκ, φακέλους, γεωμετρικά όργανα και ό,τι άλλο μπορεί να ζητηθεί μέσα στη σχολική χρονιά.
Το ερώτημα όμως είναι απλό:
Χρειάζεται πραγματικά να αγοραστούν όλα από την πρώτη εβδομάδα;
Η σχολική χρονιά δεν τελειώνει τον Σεπτέμβριο. Έχει μπροστά της περίπου 10 μήνες. Επομένως, δεν είναι λογικό κάθε οικογένεια να καλείται να προμηθευτεί εξαρχής ολόκληρο τον εξοπλισμό που ενδέχεται να χρειαστεί ένα παιδί μέχρι τον Ιούνιο.
Και το θέμα δεν είναι μόνο οργανωτικό. Είναι πλέον και οικονομικό.
Πόσο κοστίζει φέτος η επιστροφή στα σχολεία
Οι φετινές έρευνες αγοράς δείχνουν ότι τα βασικά σχολικά είδη κινούνται σε γενικές γραμμές κοντά στα περσινά επίπεδα, όμως το τελικό ποσό εξαρτάται σημαντικά από το τι θα επιλέξει κάθε οικογένεια.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του ΕΡΤNews, για τα βασικά σχολικά είδη χρειάζονται περίπου 100 έως 120 ευρώ ανά παιδί, χωρίς να υπολογίζονται η σχολική τσάντα, το παγούρι και το τσαντάκι φαγητού.
Άλλες καταγραφές της αγοράς δίνουν ακόμη μεγαλύτερο εύρος, καθώς μια σχολική τσάντα μπορεί να ξεκινά περίπου από 15 ευρώ και να φτάνει ή και να ξεπερνά τα 90 ευρώ, ενώ κασετίνες, τετράδια, είδη ζωγραφικής και γραφική ύλη ανεβάζουν σταδιακά το τελικό ποσό.
Ενδεικτικά, οι τιμές που καταγράφονται στην αγορά για το 2026 διαμορφώνονται περίπου ως εξής:
- Σχολική τσάντα: από 15€ έως 90€ και περισσότερο για επώνυμες επιλογές.
- Κασετίνα: περίπου 3€–18€, ανάλογα με τον τύπο και το περιεχόμενο.
- Τετράδια: περίπου 4€–15€ για ένα βασικό σύνολο, ανάλογα με αριθμό, ποιότητα και τύπο.
- Μολύβια, στυλό, γόμες, ξύστρες: περίπου 3€–12€.
- Μαρκαδόροι, ξυλομπογιές και μπλοκ: περίπου 4€–18€.
- Φάκελοι, ζελατίνες, ετικέτες και λοιπά είδη οργάνωσης: περίπου 3€–10€.
- Γεωμετρικά και ειδικά είδη: μπορούν να προσθέσουν ακόμη 5€–30€, ανάλογα με το τι ζητείται.
Με μια οικονομική επιλογή, το βασικό πακέτο μπορεί να παραμείνει σε σχετικά χαμηλά επίπεδα. Αν όμως προστεθούν καλύτερη τσάντα, επώνυμη κασετίνα, περισσότερα τετράδια, εξειδικευμένα υλικά, παγούρι και τσαντάκι φαγητού, ο λογαριασμός ανεβαίνει αισθητά.
Και αυτά είναι μόνο τα σχολικά είδη.
Ένας λογαριασμός που πολλαπλασιάζεται με τα παιδιά
Για μια οικογένεια με δύο παιδιά, ακόμη και ένα ποσό της τάξης των 100–150 ευρώ ανά παιδί σημαίνει 200–300 ευρώ μέσα σε λίγες ημέρες.
Με τρία παιδιά, το ποσό μπορεί εύκολα να ξεπεράσει τα 300–450 ευρώ, ανάλογα με τις ανάγκες και τις επιλογές.
Και αν χρειάζεται ταυτόχρονα καινούργια τσάντα, παπούτσια, αθλητικά είδη, παγούρια ή άλλα προσωπικά αντικείμενα, ο λογαριασμός μεγαλώνει ακόμη περισσότερο.
Γι’ αυτό και η συζήτηση για τις σχολικές λίστες δεν είναι μια ασήμαντη λεπτομέρεια.
Για μια οικογένεια που προσπαθεί να καλύψει ενοίκιο ή στεγαστικό, λογαριασμούς, τρόφιμα και όλες τις υπόλοιπες υποχρεώσεις του μήνα, ακόμη και 100 ή 150 ευρώ μπορούν να κάνουν διαφορά.
Γιατί πρέπει όλα να αγοράζονται τον Σεπτέμβριο;
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο σημαντικό ζήτημα.
Δεν υπάρχει πάντα λόγος να αγοράζονται από την πρώτη εβδομάδα όλα τα υλικά που ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν κάποια στιγμή μέσα στη σχολική χρονιά.
Αν ο εκπαιδευτικός των Εικαστικών χρειάζεται ένα συγκεκριμένο υλικό τον Νοέμβριο, γιατί να μην ενημερωθούν τότε οι γονείς;
Αν κάποιο ειδικό εργαλείο χρειάζεται για μια δραστηριότητα τον Ιανουάριο, γιατί να πρέπει να βρίσκεται στο σπίτι από τον Σεπτέμβριο;
Η σταδιακή προμήθεια των υλικών θα μπορούσε να μειώσει την αρχική οικονομική πίεση και ταυτόχρονα να περιορίσει τις άσκοπες αγορές.
Μία λίστα για κάθε μάθημα – όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη
Μια πιο πρακτική οργάνωση θα μπορούσε να είναι απλή.
Ο εκπαιδευτικός της τάξης ενημερώνει για όσα χρειάζονται άμεσα.
Ο εκπαιδευτικός των Εικαστικών ζητά τα ειδικά υλικά όταν πραγματικά πρόκειται να χρησιμοποιηθούν.
Ο εκπαιδευτικός της Μουσικής ενημερώνει αντίστοιχα όταν υπάρχει συγκεκριμένη ανάγκη.
Το ίδιο μπορεί να ισχύει για τα Αγγλικά, την Πληροφορική ή οποιοδήποτε άλλο μάθημα.
Έτσι ο γονιός δεν χρειάζεται να αγοράσει τον Σεπτέμβριο ολόκληρη την πιθανή λίστα της χρονιάς.
Χρειάζεται κάτι; Ενημερώνεται. Αγοράζεται. Χρησιμοποιείται.
Τόσο απλά.
Χρειάζεται διαβήτης από τη Β΄ Δημοτικού;
Εδώ χρειάζεται επίσης μέτρο.
Δεν είναι παράλογο να χρησιμοποιηθούν γεωμετρικά όργανα όταν αυτά απαιτούνται από το μάθημα. Είναι όμως διαφορετικό να ζητείται από κάθε μαθητή να διαθέτει εξαρχής ένα πλήρες σετ εργαλείων που μπορεί να μη χρησιμοποιηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ένα βασικό σετ μπορεί να αγοραστεί όταν προκύψει η πραγματική εκπαιδευτική ανάγκη.
Το ίδιο ισχύει και για αρκετά εξειδικευμένα υλικά.
Δεν χρειάζεται το σπίτι να μετατραπεί σε αποθήκη σχολικών ειδών «για παν ενδεχόμενο».
Όταν η «λίστα» γίνεται οικονομικό βάρος
Το πρόβλημα δεν είναι η αγορά σχολικών ειδών.
Τα παιδιά χρειάζονται τετράδια, μολύβια, χρώματα και τον απαραίτητο εξοπλισμό για να συμμετέχουν στο μάθημα.
Το πρόβλημα δημιουργείται όταν η λογική της λίστας οδηγεί σε μαζικές αγορές χωρίς άμεση ανάγκη.
Τότε έχουμε ένα παράδοξο:
Όλοι οι γονείς αγοράζουν τα ίδια προϊόντα την ίδια χρονική περίοδο, τα καταστήματα γεμίζουν, δημιουργούνται ουρές και σε ορισμένες περιπτώσεις ελλείψεις, ενώ οικογένειες πιέζονται να πληρώσουν μέσα σε λίγες ημέρες ένα ποσό που θα μπορούσε να κατανεμηθεί σε ολόκληρη τη σχολική χρονιά.
Το «δωρεάν δημόσιο σχολείο» δεν πρέπει να μεταφράζεται σε ατελείωτες λίστες
Το δημόσιο σχολείο παρέχει δωρεάν εκπαίδευση.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η οικογένεια δεν έχει έξοδα.
Και ακριβώς επειδή γνωρίζουμε ότι υπάρχουν οικογένειες με πολύ διαφορετικές οικονομικές δυνατότητες, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή ώστε οι απαιτήσεις για υλικά να είναι αναγκαίες, αναλογικές και έγκαιρα προγραμματισμένες.
Δεν μπορούν όλοι οι γονείς να αντιμετωπίζουν με τον ίδιο τρόπο έναν λογαριασμό 50 ευρώ, 100 ευρώ ή 200 ευρώ.
Και μια οικογένεια με τρία παιδιά δεν βρίσκεται στην ίδια θέση με μια οικογένεια με ένα παιδί.
Η λογική είναι απλή
Η σχολική λίστα δεν πρέπει να λειτουργεί ως κατάλογος προμήθειας για ολόκληρο το σχολικό έτος.
Πρέπει να αποτυπώνει τις πραγματικές και άμεσες εκπαιδευτικές ανάγκες.
Ό,τι χρειάζεται τώρα, αγοράζεται τώρα.
Ό,τι θα χρειαστεί αργότερα, μπορεί να αγοραστεί αργότερα.
Και ό,τι μπορεί να παρέχεται ή να αξιοποιείται συλλογικά από τη σχολική μονάδα, δεν είναι απαραίτητο να μετατρέπεται σε ατομικό έξοδο κάθε οικογένειας.
Γιατί ο Σεπτέμβριος έχει ήδη αρκετά έξοδα.
Και σε μια εποχή που το κόστος ζωής πιέζει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, η λογική, η συνεννόηση και ο εξορθολογισμός δεν κοστίζουν τίποτα.
Τα παιδιά πηγαίνουν στο σχολείο για να μάθουν. Δεν χρειάζεται οι γονείς να κάνουν κάθε Σεπτέμβριο οικονομικό μαραθώνιο για να αγοράσουν από πριν όσα μπορεί να χρειαστούν μέχρι τον Ιούνιο.
Eurostat: Η Ελλάδα προτελευταία στην ΕΕ στις δαπάνες για την Εκπαίδευση – Μόλις 3,3% του ΑΕΠ
