Υποβάθμιση των Ανθρωπιστικών Σπουδών: Ποιος Σκότωσε τον Όμηρο;
Εσχάτως πληροφορηθήκαμε ότι το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) προτίθεται να επαναφέρει το μάθημα των οικονομικών στην Α’ Λυκείου, αφαιρώντας δύο ώρες από το μάθημα των αρχαίων ελληνικών. Θέμα χρόνου, λοιπόν, η υποβάθμιση των ανθρωπιστικών επιστημών στην Ελλάδα!
Ως φιλόλογοι, είμαστε κατάφωρα αντίθετοι σε μια πιθανή τέτοια εξέλιξη. Τα αρχαία ελληνικά προσφέρουν πληθώρα πλεονεκτημάτων στους μαθητές, ανεξαρτήτως προσανατολισμού. Η ερευνητική κοινότητα έχει αναλύσει και επιχειρηματολογήσει πολλές φορές για τα οφέλη που προσφέρουν: βελτιώνουν την ορθογραφία, εξοικειώνουν με την ετυμολογία, οξύνουν τον νου μέσω του συντακτικού και, το κυριότερο, δίνουν πρόσβαση στις διαχρονικές αξίες των αρχαίων Ελλήνων, όπως διατυπώνονται μέσα από τα πρωτότυπα κείμενα. Επιτρέπουν, επίσης, στους μαθητές να κατανοούν τους συσχετισμούς και τη συνέχεια ενός σπουδαίου πολιτισμού, γλώσσας και κληρονομιάς.
Η εξαετής επαφή με τα αρχαία ελληνικά εξοπλίζει τους μαθητές με πολύτιμα εφόδια, ιδιαίτερα όσους επιθυμούν να ακολουθήσουν αρχαιογνωστικές επιστήμες, προσφέροντάς τους συγκριτικό πλεονέκτημα σε ακαδημαϊκό και ερευνητικό επίπεδο έναντι μαθητών του εξωτερικού. Άλλωστε, σε πολλά σχολεία του εξωτερικού η διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας περιλαμβάνεται στα ωρολόγια προγράμματά τους.
Η διδασκαλία της σκέψης και της μεθόδου του Θουκυδίδη, που διδάσκεται στην Α’ Λυκείου, αποτελεί τη βάση της σύγχρονης πολιτικής και οικονομικής επιστήμης. Το να προκρίνεται η διδασκαλία της οικονομικής επιστήμης εις βάρος της διδασκαλίας του μηχανισμού που την διέπει – εν προκειμένω οι κοινωνικοπολιτικές συνθήκες που αναλύει ο Θουκυδίδης – είναι άκρως τραγελαφικό.
Η μείωση ωρών στην Α’ Λυκείου θα δυσκολέψει την κάλυψη των κενών των προηγουμένων ετών και θα δυσχεράνει τη μετάβαση των μαθητών στην κατεύθυνση ανθρωπιστικών σπουδών, όπου οι απαιτήσεις είναι αυξημένες. Επιπλέον, το μάθημα των αρχαίων ελληνικών αποτελεί ένα από τα εξεταζόμενα μαθήματα της Τράπεζας Θεμάτων με μεγάλο εύρος θεμάτων, κάνοντας επιτακτικά αναγκαία τη διατήρηση της πεντάωρης διδασκαλίας, ίσως και την αύξησή της.
Η πτωτική πορεία των βάσεων των φιλολογικών σχολών και οι χαμηλές βαθμολογίες στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας καταδεικνύουν την αδήριτη ανάγκη αύξησης των ωρών διδασκαλίας των γλωσσικών μαθημάτων. Θέλουμε να απαξιώσουμε κι άλλο τη μητρική μας γλώσσα; Θέλουμε οι μαθητές μας να χάσουν επαφή με την ορθογραφία των λέξεων; Θέλουμε να ξεχάσουν τις αξίες των προγόνων τους, οι οποίες διαμόρφωσαν τον δυτικό πολιτισμό; Θέλουμε η εκπαίδευση να παράγει υπαλλήλους ή ολοκληρωμένα σκεπτόμενους ανθρώπους;
Για αυτούς τους λόγους, δεν δεχόμαστε καμία σκέψη για μείωση των ωρών διδασκαλίας των φιλολογικών μαθημάτων. Δεν δεχόμαστε να υποβαθμιστεί το γλωσσικό και πνευματικό εφαλτήριο της κριτικής σκέψης των νέων παιδιών. Το οφείλουμε στον πολιτισμό και στους μαθητές μας.
ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ (ΣΑΦ)
Το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής: Ένα Σημαντικό Εργαλείο για την Ελληνική Γλώσσα
