Οι εκπαιδευτικοί σε οικονομική ασφυξία: Δεύτερη δουλειά για να επιβιώσουν
Σε οριακό σημείο βρίσκεται η οικονομική κατάσταση των εκπαιδευτικών στην Ελλάδα, καθώς οι χαμηλοί μισθοί, σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος ζωής, οδηγούν ολοένα και περισσότερους στην αναζήτηση δεύτερης εργασίας. Τα στοιχεία που προκύπτουν τόσο από ευρωπαϊκές εκθέσεις όσο και από την καθημερινή εμπειρία των ίδιων των εκπαιδευτικών σκιαγραφούν μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για το μέλλον της δημόσιας εκπαίδευσης.
Σύμφωνα με δεδομένα του ευρωπαϊκού προγράμματος «Ευρυδίκη» και του ΟΟΣΑ, οι Έλληνες εκπαιδευτικοί έχουν υποστεί τη μεγαλύτερη μείωση μισθών στην Ευρώπη τα τελευταία 13 χρόνια, με απώλειες που φτάνουν το 33% σε πραγματικούς όρους. Η μεγαλύτερη καθίζηση σημειώθηκε την περίοδο των μνημονίων (2011–2013), όταν επιβλήθηκαν σκληρά δημοσιονομικά μέτρα στον δημόσιο τομέα. Έκτοτε, οι αυξήσεις που δόθηκαν ήταν οριακές, μόλις περίπου 60 ευρώ τον μήνα για τα έτη 2025 και 2026.
Χαρακτηριστική είναι η σύγκριση με το 2008. Τότε, ένας νεοδιόριστος εκπαιδευτικός λάμβανε περίπου 1.240 ευρώ μηνιαίως. Σήμερα, ακόμη και μετά από 18 χρόνια προϋπηρεσίας, ο μισθός διαμορφώνεται περίπου στα 1.200 ευρώ, ενώ οι νεοεισερχόμενοι αναπληρωτές ξεκινούν με 900–930 ευρώ τον μήνα, σε μια περίοδο όπου το κόστος ζωής είναι αισθητά υψηλότερο.
Γιώργος Μακράκης: «Οι εκπαιδευτικοί αναγκάζονται να κάνουν και δεύτερη δουλειά για να επιβιώσουν»
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης «Δομήνικος Θεοτοκόπουλος», Γιώργος Μακράκης, περιγράφει με σαφήνεια τις συνέπειες αυτής της κατάστασης. Όπως επισημαίνει, πολλοί εκπαιδευτικοί αναγκάζονται να κάνουν δύο δουλειές για να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις βασικές τους ανάγκες, ενώ δεν είναι λίγοι εκείνοι που καταθέτουν αιτήσεις προκειμένου να τους επιτραπεί η παράλληλη απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα.
Παράλληλα, το πρόβλημα αποτυπώνεται και στις προσλήψεις αναπληρωτών. Πολλοί είτε παραιτούνται είτε δεν αποδέχονται τη θέση που τους προσφέρεται, καθώς οι αποδοχές δεν επαρκούν για να καλύψουν έξοδα στέγασης και διαβίωσης, ιδιαίτερα σε τουριστικές ή απομακρυσμένες περιοχές. Ενδεικτικό είναι ότι στην τρίτη φάση προσλήψεων του 2025, από τις 8.000 θέσεις καλύφθηκαν μόλις οι 6.000, με περίπου 1.500 να παραμένουν κενές λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος.
Ιδιαίτερη συζήτηση προκαλεί και η μη επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού στο Δημόσιο. Παρότι η κυβέρνηση επικαλείται περιορισμένες δημοσιονομικές αντοχές, οι εκπαιδευτικοί υποστηρίζουν ότι το συνολικό κόστος μιας τέτοιας παρέμβασης είναι διαχειρίσιμο και ότι τα χρήματα θα επέστρεφαν στην οικονομία μέσω της κατανάλωσης και των φόρων.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τις μεγαλύτερες μειώσεις μισθών των εκπαιδευτικών την τελευταία δεκαετία, την ώρα που άλλες χώρες, όπως η Τουρκία, η Ουγγαρία και η Τσεχία, κατέγραψαν σημαντικές αυξήσεις. Το γεγονός αυτό εντείνει τον προβληματισμό για την ελκυστικότητα του εκπαιδευτικού επαγγέλματος στη χώρα μας.
Η συνεχιζόμενη οικονομική πίεση δεν επηρεάζει μόνο τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς, αλλά και τη λειτουργία του δημόσιου σχολείου συνολικά. Όπως τονίζουν εκπρόσωποι της εκπαιδευτικής κοινότητας, χωρίς ουσιαστική στήριξη και αξιοπρεπείς μισθούς, η ποιότητα της εκπαίδευσης και η στελέχωση των σχολείων θα συνεχίσουν να δοκιμάζονται.
Εκπαιδευτικοί Δημόσιου Τομέα: Πώς διαμορφώνονται οι καθαρές αποδοχές από 1η Ιανουαρίου 2026
