Η «επιστροφή στα βασικά» δεν είναι οπισθοδρόμηση∙ είναι πράξη παιδαγωγικής ευθύνης.
Σε μια εποχή υπερφόρτωσης προγραμμάτων, δεξιοτήτων, πλατφορμών και “καινοτομιών”, το σχολείο κινδυνεύει να χάσει τον πυρήνα του. Τα βασικά —ανάγνωση με κατανόηση, γραφή με σαφήνεια, μαθηματική σκέψη, στοιχειώδη ιστορική και γλωσσική συνείδηση— δεν είναι απλές γνώσεις· είναι τα εργαλεία της σκέψης. Χωρίς αυτά, κάθε ανώτερη δεξιότητα μένει μετέωρη.
Η «επιστροφή στα βασικά» θα πρέπει να είναι άμεσος στόχος της σχολικής εκπαίδευσης γιατί:
- Χωρίς θεμέλια δεν υπάρχει ελευθερία. Το παιδί που δεν κατανοεί ένα κείμενο ή δεν μπορεί να εκφραστεί, δεν είναι «ελεύθερο», είναι εξαρτημένο.
- Η ανισότητα γεννιέται εκεί όπου το σχολείο δεν διδάσκει τα βασικά σε όλους. Ό,τι δεν κατακτάται στο σχολείο, μετατρέπεται σε προνόμιο για όσους μπορούν να το πληρώσουν αλλού.
- Η κριτική σκέψη δεν καλλιεργείται στο κενό. Προϋποθέτει γλώσσα, μνήμη, λογική ακολουθία, πειθαρχία του νου.
- Η παιδαγωγική ουσία προηγείται της τεχνολογίας. Τα μέσα αλλάζουν, η ανάγκη για σκέψη, νόημα και κατανόηση παραμένει.
- Η δημοκρατία προϋποθέτει μορφωμένους πολίτες. Αναγνώστες, όχι απλούς καταναλωτές πληροφορίας.
Η «επιστροφή στα βασικά» δεν σημαίνει φτωχό σχολείο. Σημαίνει σχολείο σοβαρό, απαιτητικό και δίκαιο. Σημαίνει λιγότερη επίφαση προόδου και περισσότερη ουσιαστική μάθηση. Σημαίνει να ξαναθυμηθούμε ότι πριν από τις δεξιότητες του μέλλοντος, υπάρχει το δικαίωμα όλων των παιδιών να μάθουν πραγματικά να σκέφτονται.
Τηλέμαχος Κουντούρης
Πρόεδρος της Πανελλήνιας Επιστημονικής Ένωσης Διευθυντών/ντριών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης
