Το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, αναδεικνύοντας την ανάγκη για σημαντικές αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα. Με τη συνεχή μείωση των γεννήσεων και την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, το ισχύον ασφαλιστικό σύστημα κινδυνεύει να καταστεί μη βιώσιμο. Το πρόβλημα εντείνεται με τη γήρανση του πληθυσμού και τη διαρκή επιδείνωση της αναλογίας μεταξύ ενεργών εργαζομένων και συνταξιούχων.
Η νομοθεσία προβλέπει ήδη την επανεξέταση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης από το 2027, σε συνδυασμό με το προσδόκιμο επιβίωσης. Η πρόσφατη αναλογιστική μελέτη της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής, η οποία παρουσιάστηκε και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις επερχόμενες αλλαγές, οι οποίες δεν θα είναι ευχάριστες. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, τα γενικά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά, φθάνοντας τα 68,5 έτη μέχρι το 2030 και τα 72,5 έτη μέχρι το 2070.
Επιπλέον, οι προτάσεις που εξετάζονται περιλαμβάνουν τη μείωση των ποσοστών αναπλήρωσης των συντάξεων, από το 76% του εισοδήματος το 2022, στο 65% το 2040 και στο 53% το 2070. Αυτό σημαίνει ότι οι μελλοντικοί συνταξιούχοι θα κληθούν να ζήσουν με μικρότερες συντάξεις σε σχέση με το εισόδημα που λάμβαναν κατά την εργασία τους.
Η πιο ανησυχητική εξέλιξη αφορά την αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχους, η οποία αποτελεί βασικό δείκτη της «υγείας» ενός ασφαλιστικού συστήματος. Σήμερα, η αναλογία αυτή είναι 1,66 εργαζόμενοι για κάθε συνταξιούχο, αλλά προβλέπεται να πέσει στους 1,25 μέχρι το 2040, καθιστώντας το σύστημα ακόμη πιο επιβαρυμένο. Eurostat – Αγοραστική δύναμη: Στην προτελευταία θέση, λίγο πιο πάνω από τη Βουλγαρία η Ελλάδα – Ο ανειδίκευτος εργάτης αμείβεται καλύτερα από τον προσοντούχο εκπαιδευτικό!!
Οι αναλογιστικές μελέτες προτείνουν δύο βασικές λύσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος: η πρώτη είναι η χρηματοδότηση του συστήματος με επιπλέον πόρους ύψους 0,5% του ΑΕΠ, και η δεύτερη, η εφαρμογή μέτρων που περιλαμβάνουν την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης στα 73 έτη και τη μείωση των συντάξεων κατά 30%.
Η προοπτική αυτών των μέτρων εγείρει σοβαρές ανησυχίες για το μέλλον του εργασιακού και ασφαλιστικού βίου στην Ελλάδα. Οι επιπτώσεις των προτεινόμενων αλλαγών θα είναι ιδιαίτερα αισθητές στις νεότερες γενιές, οι οποίες θα κληθούν να αντιμετωπίσουν όχι μόνο τις οικονομικές πιέσεις της καθημερινότητας αλλά και τη μακρύτερη παραμονή τους στην αγορά εργασίας, με μικρότερες ανταμοιβές στη σύνταξη.
Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση για το δημογραφικό και το ασφαλιστικό μέλλον της χώρας καθίσταται πιο επίκαιρη από ποτέ. Οι αποφάσεις που θα ληφθούν τα επόμενα χρόνια θα διαμορφώσουν το κοινωνικό και οικονομικό τοπίο της Ελλάδας για τις επόμενες δεκαετίες, καθιστώντας απαραίτητη τη σοβαρή και μακροπρόθεσμη στρατηγική αντιμετώπιση του προβλήματος.
