Σ.Α.Κ.Ε.Α.: «Όχι στη δημιουργία τμημάτων έμμεσου διαχωρισμού» – Έντονες αντιδράσεις για τη συγκέντρωση μαθητών των Τμημάτων Ένταξης

Την έντονη ανησυχία και τον προβληματισμό του εκφράζει ο Σύλλογος Αναπληρωτών Καθηγητών Ειδικής Αγωγής (Σ.Α.Κ.Ε.Α.), έπειτα από πληροφορίες που έχουν φτάσει από εκπαιδευτικούς Ειδικής Αγωγής σε διάφορες περιοχές της χώρας, σύμφωνα με τις οποίες εξετάζεται ή προτείνεται η συγκέντρωση όλων των μαθητών που διαθέτουν γνωμάτευση υποστήριξης από Τμήμα Ένταξης στο ίδιο τμήμα γενικής εκπαίδευσης.

Ο Σύλλογος κάνει λόγο για μια πρακτική που έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τις βασικές αρχές της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης, της ισότιμης συμμετοχής και της αποφυγής διακρίσεων, οι οποίες αποτελούν θεμελιώδεις πυλώνες τόσο της ελληνικής όσο και της ευρωπαϊκής εκπαιδευτικής πολιτικής.

«Οι μαθητές με αναπηρία ή και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως μια ξεχωριστή ομάδα που οφείλει να συγκεντρώνεται σε συγκεκριμένα τμήματα», επισημαίνει ο Σ.Α.Κ.Ε.Α., υπογραμμίζοντας ότι η ουσιαστική συμπερίληψη προϋποθέτει τη συμμετοχή όλων των μαθητών στη σχολική ζωή, την ισόρροπη κατανομή τους στα τμήματα και τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που προάγει τη συνεργασία, την αλληλεπίδραση και την αποδοχή της διαφορετικότητας.

Κίνδυνος δημιουργίας «τμημάτων ειδικού χαρακτήρα»

Σύμφωνα με τον Σύλλογο, η υπερσυγκέντρωση μαθητών με γνωματεύσεις στο ίδιο τμήμα αλλοιώνει τον χαρακτήρα της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης και δημιουργεί συνθήκες έμμεσου διαχωρισμού μέσα στο γενικό σχολείο.

Όπως επισημαίνεται, μια τέτοια πρακτική οδηγεί ουσιαστικά στη δημιουργία «τμημάτων ειδικού χαρακτήρα», αναπαράγοντας μοντέλα διαχωρισμού που η σύγχρονη εκπαιδευτική επιστήμη επιχειρεί διαχρονικά να ξεπεράσει.

«Μια τέτοια επιλογή δεν εξυπηρετεί ούτε τις εκπαιδευτικές ούτε τις κοινωνικές ανάγκες των μαθητών και κινδυνεύει να λειτουργήσει ως μορφή έμμεσου αποκλεισμού εντός της γενικής εκπαίδευσης», τονίζεται χαρακτηριστικά.

«Τα Τμήματα Ένταξης δεν υπάρχουν για να απομονώνουν μαθητές»

Ο Σ.Α.Κ.Ε.Α. υπενθυμίζει ότι ο θεσμός των Τμημάτων Ένταξης έχει ως σκοπό την παροχή της αναγκαίας εκπαιδευτικής υποστήριξης, ώστε οι μαθητές με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες να συμμετέχουν ισότιμα στη μαθησιακή διαδικασία και στη σχολική κοινότητα.

Μάλιστα, κατά τη θεσμική συνάντηση του Συλλόγου με τη Διεύθυνση Ειδικής Αγωγής του Υπουργείου Παιδείας, επισημάνθηκε ότι πρακτικές συγκέντρωσης όλων των μαθητών με γνωματεύσεις στο ίδιο τμήμα δεν συνάδουν με τη φιλοσοφία της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης και δεν αποτελούν επιδιωκόμενη κατεύθυνση της εκπαιδευτικής πολιτικής.

Έκκληση για σαφείς οδηγίες από το Υπουργείο Παιδείας

Ο Σύλλογος καλεί το Υπουργείο Παιδείας, τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, τους διευθυντές σχολικών μονάδων και τους Συλλόγους Διδασκόντων να διασφαλίσουν ότι η κατανομή των μαθητών θα πραγματοποιείται αποκλειστικά με παιδαγωγικά κριτήρια και με σεβασμό στις αρχές της συμπερίληψης και της ισότιμης συμμετοχής.

Παράλληλα, ζητά την άμεση έκδοση σαφών οδηγιών προς τις σχολικές μονάδες και τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, προκειμένου να αποφεύγονται φαινόμενα υπερσυγκέντρωσης μαθητών με γνωματεύσεις στα ίδια τμήματα.

Σύμφωνα με την πρόταση του Σ.Α.Κ.Ε.Α., οι σχετικές οδηγίες θα πρέπει να προβλέπουν ρητά ότι οι μαθητές με αναπηρία ή και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες κατανέμονται ισόρροπα στα τμήματα κάθε τάξης, λαμβάνοντας υπόψη παιδαγωγικά και εκπαιδευτικά δεδομένα, ώστε να διασφαλίζεται στην πράξη η εφαρμογή της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης.

«Η Ειδική Αγωγή δεν μπορεί να αποτελεί εργαλείο διαχωρισμού»

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Σ.Α.Κ.Ε.Α. υπογραμμίζει ότι θα συνεχίσει να αγωνίζεται για ένα δημόσιο σχολείο ισότιμο, προσβάσιμο και συμπεριληπτικό για όλους τους μαθητές, χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς.

«Γνωρίζουμε τις δυσκολίες που εξακολουθούν να υπάρχουν στην εφαρμογή της νομοθεσίας και των αρχών της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης, καθώς και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι εκπαιδευτικοί Ειδικής Αγωγής. Ωστόσο, δεν μπορούμε να παραμείνουμε σιωπηλοί απέναντι σε πρακτικές που οδηγούν, έστω και έμμεσα, σε διαχωρισμό και περιθωριοποίηση μαθητών μέσα στο ίδιο το σχολικό περιβάλλον», αναφέρει ο Σύλλογος.

Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι σαφές: η Ειδική Αγωγή δεν μπορεί και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως εργαλείο διαχωρισμού. Αντίθετα, αποτελεί βασικό πυλώνα ενός σύγχρονου δημόσιου σχολείου χωρίς αποκλεισμούς, που αγκαλιάζει όλους τους μαθητές και διασφαλίζει ίσες ευκαιρίες μάθησης και συμμετοχής για όλους.  ΕΑΕ: Καθηκοντολόγιο ειδικής αγωγής – ΣΜΕΑΕ – Τμήματα ένταξης – Παράλληλη στήριξη