Οι Ειδικές Δομές Υποστήριξης (ΕΔΥ), αποτελούμενες από ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς, διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στα σχολεία, προσφέροντας στήριξη σε μαθητές με εκπαιδευτικές και συναισθηματικές ανάγκες, ενδυνάμωση κοινωνικών δεξιοτήτων και υποστήριξη γονέων. Ωστόσο, ο μεγάλος αριθμός σχολείων που καλούνται να υποστηρίξουν οι ΕΔΥ, συχνά έως και πέντε σχολικές μονάδες, υποβαθμίζει την ποιότητα της παρεχόμενης βοήθειας και δυσκολεύει την ανάπτυξη σχέσεων εμπιστοσύνης και ουσιαστικής συνεργασίας με τη σχολική κοινότητα.
Η διαχείριση κρίσεων, η εξατομικευμένη στήριξη μαθητών και η ευαισθητοποίηση της σχολικής κοινότητας απαιτούν τη σταθερή παρουσία των ΕΔΥ σε κάθε σχολείο, κάτι που είναι ανέφικτο με τον σημερινό φόρτο εργασίας. Ως εκ τούτου, κρίνεται απαραίτητη η μείωση των σχολείων που υποστηρίζει κάθε ΕΔΥ, προκειμένου να επιτευχθεί αποτελεσματική και συστηματική παρέμβαση, με στόχο τη βελτίωση της ψυχικής υγείας και της συνολικής υποστήριξης των μαθητών.
ΟΔΗΓΟΣ: Το έργο του Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού (Ε.Β.Π.) στην Ειδική και Γενική Εκπαίδευση
Κείμενο Υποστήριξης: Αίτημα Μείωσης του Αριθμού των Σχολείων που Υποστηρίζονται από τις ΕΔΥ
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΟΛΟ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Ε.Δ.Υ. : Έτσι Δεν Υφιστάμεθα / Κείμενο συλλογής υπογραφών για τη μείωση του αριθμού σχολείων που υποστηρίζονται από τις ΕΔΥ
Σύμφωνα με τον κανονισμό λειτουργίας της Ε.Δ.Υ. (34960 /Δ3 –ΦΕΚ B 5009 – 27.10.2021) απαιτείται από τα μέλη Ε.Ε.Π. της Ε.Δ.Υ., ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί, να παρεμβαίνουμε σε ζητήματα που αφορούν δυσκολίες μάθησης, προσαρμογής και συμπεριφοράς. Συγκεκριμένα, εισηγούμαστε και διαμορφώνουμε εξατομικευμένα προγράμματα εκπαίδευσης και διεπιστημονικής υποστήριξης για τους μαθητές/τριες με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Υλοποιούμε και διαμορφώνουμε προγράμματα μετάβασης, πρόληψης με στόχο την κατανόηση και διαχείριση των συναισθημάτων, την ενίσχυση της αυτογνωσίας και αυτοεκτίμησης των μαθητών/τριών, των κοινωνικών δεξιοτήτων, την άμβλυνση των συγκρούσεων, την ενίσχυση της συνεργασίας, της ομαδικότητας και της φιλίας. Επιπλέον, πραγματοποιούμε δράσεις με στόχο την ευαισθητοποίηση των μαθητών/τριών και εκπαιδευτικών σε ζητήματα αποδοχής της διαφορετικότητας. Εφαρμόζουμε, ακόμα, προγράμματα υποστήριξης των γονέων (όπως σχολές γονέων). Επίσης, πραγματοποιούμε ατομικές συναντήσεις/συμβουλευτική με γονείς και ατομικές συναντήσεις με μαθητές/τριες. Συντάσσουμε τα πρακτικά των συνεδριάσεων και την τελική αποτίμηση του απολογισμού της ΕΔΥ. Επιπροσθέτως, όπου κρίνεται χρήσιμο πραγματοποιούμε διασυνδέσεις είτε με το οικείο ΚΕΔΑΣΥ είτε με άλλους αρμόδιους φορείς και δημόσιες υπηρεσίες. Στα παραπάνω, προστέθηκε πρόσφατα ο καινούριος ρόλος μας ως μέλη επιτροπών για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας, ο οποίος είναι πολύ σοβαρός και απαιτεί οργάνωση, νέες συνεργασίες και σχέσεις για να έχει λόγο να υφίσταται. Επιπρόσθετα, το ΚΕΔΑΣΥ ζητά να εκπαιδευτεί το προσωπικό των Ε.Δ.Υ. στην σχολική διαμεσολάβηση και να την εφαρμόσει σε σχολεία, όπως επίσης και την εκπόνηση Σχολής Γονέων σε απογευματινές δράσεις.
Ο αποσπασματικός τρόπος με τον οποίο λειτουργούν τα ΣΔΕΥ καταλήγει να υπονομεύει την ίδια την ιδιότητα και αξιοπιστία των λειτουργιών της (ψυχολόγου και κοινωνικού λειτουργού). Η ΕΔΥ είναι εγκλωβισμένη σε 2 φαντασιώσεις. Αυτή του συνεργάτη του ΚΕΔΑΣΥ και αυτή του συνεργάτη του σχολείου που σε συνδυασμό με τον κανονισμό λειτουργίας που ενέχει πολλούς άξονες, θα απαιτούσε έναν ψυχολόγο και έναν κοινωνικό λειτουργό σε κάθε σχολείο. Η φύση και η ουσία του έργου έγκειται στις σχέσεις. Και οι σχέσεις είναι θρυμματισμένες σ’ έναν αγωνιώδη κύκλο επισκέψεων σε (5) σχολεία με αμέτρητα ζητούμενα. Ένας έφηβος πρέπει να περιμένει τουλάχιστον 1 εβδομάδα, πολλές φορές και παραπάνω για να μιλήσει για κάτι που τον απασχολεί. Μια κρίση συμβαίνει όταν βρισκόμαστε σε άλλο σχολείο. Λείπει η μετοχή στην καθημερινότητα. Αυτή η και, επίφασην «τεχνοκρατική» προσέγγιση αφήνει την αίσθηση του ημιτελούς σε όλους, ως χώρο, χρόνο, σύνδεση και ουσία. Και στον ίδιο τον επαγγελματία την αποξένωση από την ίδια την ουσία και το περιεχόμενο του έργου του. Μια αίσθηση του ανικανοποίητου, της ματαίωσης και της αλλοτρίωσης εκατέρωθεν, νομοτελειακά.
Οι αριθμοί ευημερούν. 5 σχολεία έχουν ψυχολόγο και κοινωνικό/ή λειτουργό. Η ουσία χάνεται μέσα στη δήλωση ότι «κάθε σχολείο έχει τον ψυχολόγο και τον κοινωνικό λειτουργό του». Η τάση της κοινωνίας να ψάχνει για ενόχους και όχι για λύσεις στις οποίες χρειάζεται να μετέχουν όλα τα μέλη της, αρχίζει να συμπεριλαμβάνει και εμάς σε αυτήν την λίστα. Η ερώτηση «ο ψυχολόγος και ο κοινωνικός λειτουργός του σχολείου τι έκανε;» έχει ξεκινήσει να εγείρεται και νιώθουμε την ανάγκη να πούμε ότι σε κάποιες περιπτώσεις γνωρίζουμε από τώρα ότι δεν θα παρέμβουμε λόγω του ότι βρισκόμαστε σε 5 σχολεία. Ο λόγος είναι ότι ένας σχολικός ψυχολόγος δεν λειτουργεί μέσα από το κλινικό μοντέλο που έχουν οι περισσότεροι στο μυαλό τους, δηλαδή έναν ψυχολόγο κλεισμένο πίσω από ένα γραφείο να δίνει μόνος του μαγικές λύσεις στο πρόβλημα. Ο αποτελεσματικός τρόπος να εργαζόμαστε στα σχολεία, ο τρόπος που μας δίδαξε η έρευνα, οι σπουδές μας και η εμπειρία μας είναι να λειτουργούμε μέσα στο πλαίσιο που αναπτύσσεται και επηρεάζει το παιδί και να προσπαθούμε να το επηρεάσουμε για να βοηθήσουμε το παιδί. Αυτό δεν υπάρχει περίπτωση να γίνει αποσπασματικά χωρίς τη δημιουργία σχέσεων και συνεργασιών.
Κρούομε κώδωνα κινδύνου! Η κοινωνία του σχολείου και η κοινωνία μας γενικότερα, φαίνεται να επαναπαύεται σιγά, σιγά στις δηλώσεις για την παρουσία μας στο σχολείο και μάλιστα μιας φαντασιωσικής παρουσίας όπου δίνονται λύσεις μέσα σε ένα γραφείο χωρίς την εμπλοκή εκπαιδευτικών, μαθητών, γονέων, κοινωνίας. Γεμάτοι από το αίσθημα ευθύνης για τα σχολεία που αναλαμβάνουμε, δηλώνουμε ότι δεν μπορούμε να ανταπεξέλθουμε στο ρόλο μας, εάν δεν ανήκουμε σε ένα μόνο σχολείο. Οι αριθμοί που αποτυπώνουν τη σημερινή πραγματικότητα είναι 1 ψυχολόγος και 1 κοινωνικός/ή λειτουργός ανά τουλάχιστον 150 εκπαιδευτικούς με τους οποίους χρειάζεται να αναπτύξει συνεργασίες και 1 ψυχολόγος και 1 κοινωνικός/ή λειτουργός ανά 1000 περίπου μαθητές κάτι το οποίο συνεπάγεται και 1000 γονείς εάν εμπλακεί μόνο ο ένας από τους δύο.
Συμπερασματικά, για τη συστηματική, στοχευμένη και αποτελεσματική παρέμβαση της ΕΔΥ κρίνεται απαραίτητη η μείωση των σχολικών μονάδων που υποστηρίζουμε. Η παρουσία μας 1 φορά την εβδομάδα δυσχεραίνει και σε πολλές περιπτώσεις αποκλείει την ποιοτική και αποτελεσματική εφαρμογή όλων των παραπάνω παρεμβάσεων και αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα στην επικοινωνία και στην ανάπτυξη κλίματος συνεργασίας και εμπιστοσύνης μεταξύ όλων των εμπλεκομένων της σχολικής κοινότητας (εκπαιδευτικοί, μαθητές/τριες και γονείς).
