13ος και 14ος μισθός: Άλλοι κανόνες για τους πολλούς, άλλοι για το κράτος
Με απόλυτη σαφήνεια –και χωρίς καμία διάθεση αυτοκριτικής– ο Κυριάκος Μητσοτάκης έβαλε οριστικά τέλος σε κάθε συζήτηση για την επιστροφή του 13ου και 14ου μισθού στο Δημόσιο. «Δεν είναι στον προγραμματισμό μας», δήλωσε, κλείνοντας την πόρτα σε εκατοντάδες χιλιάδες δημοσίους υπαλλήλους και συνταξιούχους που είδαν αυτά τα εισοδήματα να εξαφανίζονται στα χρόνια της κρίσης και να μην επιστρέφουν ποτέ.
Το επιχείρημα γνώριμο: «Η οικονομία δεν το αντέχει». Το ακούμε χρόνια. Το παράδοξο, όμως, είναι αλλού. Την ίδια στιγμή που στον ιδιωτικό τομέα ο 13ος και ο 14ος μισθός θεωρούνται αυτονόητοι –και η μη καταβολή τους τιμωρείται αυστηρά– το κράτος, ως εργοδότης, δηλώνει ότι δεν μπορεί να πράξει το ίδιο. Δύο μέτρα και δύο σταθμά.
Για τον ιδιώτη εργοδότη υπάρχει έλεγχος, πρόστιμο και διασυρμός. Για το Δημόσιο υπάρχει «δημοσιονομικός ρεαλισμός».
Ο πρωθυπουργός επέλεξε να αντιπαραθέσει τις αυξήσεις μισθών, τις φοροελαφρύνσεις και το μπόνους παραγωγικότητας. Παρουσίασε ένα αφήγημα «στήριξης του πραγματικού εισοδήματος», αποφεύγοντας όμως την ουσία: οι αυξήσεις αυτές ούτε καλύπτουν τις απώλειες της τελευταίας δεκαπενταετίας ούτε αντικαθιστούν δύο ολόκληρους μισθούς που κόπηκαν και δεν επανήλθαν ποτέ.
Το μπόνους παραγωγικότητας, μάλιστα, παρουσιάζεται ως καινοτομία, ενώ στην πράξη αφορά περιορισμένο αριθμό υπαλλήλων, υπό ασαφή κριτήρια αξιολόγησης και χωρίς καμία εγγύηση καθολικής εφαρμογής. Αντί για μόνιμη και προβλέψιμη αμοιβή, προσφέρεται ένα υπό όρους φιλοδώρημα.
Η κυβέρνηση δηλώνει ότι δεν θέλει «εύκολες λύσεις». Όμως για χιλιάδες εργαζόμενους, η εύκολη λύση ήταν να χάσουν μισθούς, επιδόματα και αγοραστική δύναμη. Και η «δύσκολη απόφαση» είναι πάντα η ίδια: να μην αποκατασταθούν ποτέ.
Το πιο προκλητικό στοιχείο, ωστόσο, δεν είναι η άρνηση. Είναι η ηθική στάση. Όταν ο ίδιος ο πρωθυπουργός και η κυβέρνησή του επιβάλλουν στον ιδιωτικό τομέα την καταβολή 13ου και 14ου μισθού ως αδιαπραγμάτευτη υποχρέωση, αλλά αρνούνται να εφαρμόσουν το ίδιο μέτρο στον εαυτό τους ως εργοδότη, τότε δεν μιλάμε για οικονομική πολιτική. Μιλάμε για πολιτική υποκρισία.
Αν ο 13ος και ο 14ος μισθός είναι «λαϊκισμός», τότε γιατί δεν καταργούνται παντού;
Και αν είναι θεσμική κατάκτηση, γιατί το κράτος εξαιρεί τον εαυτό του;
Οι απαντήσεις δεν βρίσκονται στα κλισέ περί αντιπολίτευσης. Βρίσκονται στην καθημερινότητα των εργαζομένων, που καλούνται να κάνουν περισσότερα με λιγότερα – και να ευχαριστούν κιόλας.
Δείτε εδώ τις αυξήσεις 2,3 και 8 € απο την εν λόγω κυβέρνηση:
Εκπαιδευτικοί Δημόσιου Τομέα: Πώς διαμορφώνονται οι καθαρές αποδοχές από 1η Ιανουαρίου 2026
