Συντάξεις στην Ευρώπη: Περισσότερα χρόνια δουλειάς και αποταμίευσης – Τι περιμένει τους μελλοντικούς συνταξιούχους
Η δημογραφική κρίση, η υπογεννητικότητα και η αύξηση του προσδόκιμου ζωής πιέζουν τα ευρωπαϊκά ασφαλιστικά συστήματα. Η δημόσια σύνταξη ενδέχεται να μην επαρκεί για τη διατήρηση του σημερινού επιπέδου διαβίωσης, με τις κυβερνήσεις να στρέφονται σε μεγαλύτερη εργασιακή διάρκεια και ιδιωτική αποταμίευση.
Δύσκολες προοπτικές διαμορφώνονται για τους μελλοντικούς συνταξιούχους στην Ευρώπη, καθώς η γήρανση του πληθυσμού ανατρέπει τις ισορροπίες στα ασφαλιστικά συστήματα. Οι εργαζόμενοι που χρηματοδοτούν τις συντάξεις μειώνονται, ενώ οι άνθρωποι που παραμένουν στη σύνταξη για περισσότερα χρόνια αυξάνονται.
Η δημογραφική αυτή πίεση αναγκάζει τις κυβερνήσεις να αναζητήσουν λύσεις, όπως η αύξηση των εισφορών, η παράταση του εργασιακού βίου και η ενίσχυση της επαγγελματικής και ιδιωτικής ασφάλισης.
ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ: ΤΑ SOS ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ
Οι μεγάλες διαφορές στα συνταξιοδοτικά συστήματα
Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ που παρουσιάζονται σε δημοσίευμα της The Telegraph, τα θεωρητικά ποσοστά αναπλήρωσης για εργαζομένους με μέσες αποδοχές διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών.
Ενδεικτικά, το ποσοστό αναπλήρωσης φτάνει το 80,4% στην Ισπανία και το 70,6% στην Ιταλία, ενώ διαμορφώνεται στο 56,6% στη Γαλλία, στο 42,1% στη Γερμανία και στο 44,7% στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Τα ποσοστά αυτά αποτελούν θεωρητικές προβολές και δεν αποτυπώνουν απαραίτητα τις συντάξεις που λαμβάνουν σήμερα οι συνταξιούχοι.
Στη Βρετανία, η πλήρης νέα κρατική σύνταξη για το 2026-2027 ανέρχεται σε 241,30 λίρες την εβδομάδα, δηλαδή περίπου 12.547,60 λίρες ετησίως. Για την πλήρη παροχή απαιτούνται συνήθως 35 έτη αναγνωρισμένων εισφορών.
Το βρετανικό μοντέλο βασίζεται σε σημαντικό βαθμό και στις επαγγελματικές συντάξεις και στις προσωπικές αποταμιεύσεις, καθώς η κρατική παροχή δεν καλύπτει από μόνη της το σύνολο των αναγκών συνταξιοδότησης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποιεί για τις πιέσεις έως το 2070
Η έκθεση Ageing Report 2024 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εξετάζει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις της γήρανσης του πληθυσμού έως το 2070.
Οι προβλέψεις δείχνουν ότι σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες το ποσοστό της σύνταξης σε σχέση με τον μέσο μισθό αναμένεται να υποχωρήσει. Αυτό σημαίνει ότι οι μελλοντικές συντάξεις ενδέχεται να καλύπτουν μικρότερο μέρος του εισοδήματος που είχαν οι εργαζόμενοι πριν αποχωρήσουν από την αγορά εργασίας.
Η ενίσχυση της ιδιωτικής και επαγγελματικής αποταμίευσης προβάλλεται ως ένας τρόπος αντιμετώπισης της κρίσης. Ωστόσο, η δυνατότητα αποταμίευσης δεν είναι ίδια για όλους, ιδιαίτερα για εργαζομένους με χαμηλούς μισθούς και αυξημένο κόστος διαβίωσης.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για την Ελλάδα
Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με τις ίδιες βασικές προκλήσεις: υπογεννητικότητα, γήρανση του πληθυσμού και πιέσεις στη χρηματοδότηση της κοινωνικής ασφάλισης.
Η συζήτηση για τη βιωσιμότητα των συντάξεων δεν αφορά μόνο τους δημοσιονομικούς δείκτες, αλλά και το κατά πόσο οι εργαζόμενοι θα μπορούν να εξασφαλίσουν αξιοπρεπή διαβίωση μετά από δεκαετίες εργασίας και ασφαλιστικών εισφορών.
Η ευρωπαϊκή τάση δείχνει ότι οι μελλοντικές γενιές ενδέχεται να χρειαστεί να εργάζονται περισσότερα χρόνια και να στηρίζονται περισσότερο στις προσωπικές τους αποταμιεύσεις.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν αυτή η λύση θα είναι πραγματικά εφικτή για όλους ή αν η δημογραφική κρίση θα οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερες κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες.
