Η ιδέα αυτή δεν είναι καινούργια
Τι πιο αθώο θα μπορούσε να σκεφτεί κάποιος από τη δυνατότητα του κάθε εκπαιδευτικού να επιλέξει ποιο βιβλίο θα διδάξει ανάμεσα σε μια ομάδα τεσσάρων ή και πέντε «κατάλληλων» βιβλίων. Μια ιδέα που ακούγεται πολύ ωραία, αλλά που μέσα της κρύβει πολλά ερωτηματικά.
Η ιδέα αυτή δεν είναι καινούργια. Είχε νομοθετηθεί από τον Γεράσιμο Αρσένη στον περίφημο 2525 (τον γνωστό «κάτσε καλά Γεράσιμε»). Τότε λοιπόν γράφτηκαν πολλά βιβλία και για ένα χρόνο δόθηκε η δυνατότητα στο κάθε σχολείο να επιλέξει το ποιο από αυτά θα διδάξει. Γιατί όμως για ένα μόνο χρόνο; Γιατί μετά μπροστά στα προβλήματα που εμφανίστηκαν η ιδέα κατέρρευσε. Και πήγαν πεταμένα και τα δεκάδες εκατομμύρια που είχε πάρει η κάθε συγγραφική ομάδα για τη συγγραφή της αντίστοιχης ομάδας βιβλίων.
Το σημαντικότερο πρόβλημα είναι ο και με τη βούλα διαχωρισμός των σχολείων σε κατηγορίες.
Μήπως η εισαγωγή του πολλαπλού βιβλίου θα υποβαθμίσει ακόμα περισσότερο το δημόσιο σχολείο και θα ενισχύσει την παραπαιδεία; Έχεις κανείς αμφιβολία ότι τα ακριβά ιδιωτικά και τα πρότυπα και πειραματικά δημόσια θα επιλέξουν τα δύσκολα βιβλία; Είναι ή δεν είναι ακόμα ένα βήμα ταξικού διαχωρισμού της δημόσιας εκπαίδευσης;
((902))
ΟΛΜΕ / Η κυβέρνηση «οικοδομεί» ένα σχολείο διαφορετικών ταχυτήτων, ένα σχολείο χορηγών
Πρώτος πυλώνας του νέου αντιεκπαιδευτικού ν/σ αποτελεί η λεγόμενη «αυτονομία» της σχολικής μονάδας. Με όχημα την «αυτονομία» και με πρόσχημα την «αύξηση των βαθμών ελευθερίας στα σχολεία», όπως δημαγωγικά υπαινίσσεται το ΥΠΑΙΘ, προωθούνται βαθιές και αντιδραστικές τομές σε παιδαγωγικό επίπεδο. Το λεγόμενο πολλαπλό βιβλίο, οι «εναλλακτικές μορφές» και η «ευελιξία» στην αξιολόγηση των μαθητών, δεν θα προάγουν την εκπαιδευτική και παιδαγωγική λειτουργία στα σχολεία. Αντίθετα έρχονται να φορτώσουν ακόμα περισσότερες ευθύνες στις πλάτες των εκπαιδευτικών, να χρεώσουν σ’ αυτούς τα αποτελέσματα της εκπαιδευτικής πράξης. Το ίδιο το μέτρο του «πολλαπλού βιβλίου» θα αξιοποιηθεί για την κατηγοριοποίηση των μαθητών σε διαφορετικά επίπεδα και «ταχύτητες», σε «καλούς», «μέτριους» και «κακούς», αφού κατά τη λογική του Υπουργείου «δεν παίρνουν όλα τα παιδιά τα γράμματα»! Η ενιαία μόρφωση των μαθητών και των μαθητριών απαιτεί ένα κοινό βιβλίο για όλα τα παιδιά σε κάθε μάθημα, ώστε να μην δημιουργούνται μορφωτικές ανισότητες αλλά και πρακτικά προβλήματα στον καθορισμό κοινής διδακτέας και εξεταστέας ύλης. Το να υπάρχουν επιπλέον βιβλία και διδακτικό υλικό, ως συμπληρωματικά του βασικού κοινού βιβλίου, δεν μας βρίσκει αντίθετους.
Κατατέθηκαν οι νομοθετικές διατάξεις – Πώς θα λειτουργήσει ο νέος θεσμός στα σχολεία, πώς θα γίνουν διαγωνισμοί και πώς θα επιλέγουν οι συγγραφικές ομάδες
Στα τελικά της στάδια βρίσκεται η διαδικασία που θα εισαγάγει το «πολλαπλό βιβλίο» στην καθημερινότητα των σχολείων, τα οποία στο μέλλον θα έχουν τη δυνατότητα επιλογής διδακτικών συγγραμμάτων μεταξύ τουλάχιστον τριών διαφορετικών προτάσεων, αλλά και πρόσβαση σε μια πλούσια ψηφιακή βιβλιοθήκη.
Οι συγγραφικές ομάδες προετοιμάζονται, το Μητρώο Διδακτικών Βιβλίων και η Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Διδακτικών Βιβλίων στήνονται, ενώ όταν οι διαδικασίες αυτές ολοκληρωθούν θα αναμένονται οι αποφάσεις του υπουργείου Παιδείας με τις οποίες θα καθορίζεται η τεχνική διαδικασία επιλογής διδακτικού βιβλίου από τα σχολεία.
Επιλογή από τους εκπαιδευτικούς
Σύμφωνα με τον νέο θεσμό, το ποια βιβλία από αυτά θα χρησιμοποιήσει το κάθε σχολείο θα το επιλέγουν οι εκπρόσωποί του, ενώ διαφορετικά εγχειρίδια για το κάθε μάθημα θα μπορούν να τοποθετούνται στις σχολικές βιβλιοθήκες, ώστε να ενθαρρύνονται δάσκαλοι και μαθητές να ανατρέχουν και σε αυτά.
Όπως προβλέπουν οι σχετικές διατάξεις μάλιστα, η επιλογή των διδακτικών βιβλίων θα γίνεται από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς που διδάσκουν τα αντίστοιχα μαθήματα, ενώ σε περίπτωση που προκύπτει αδυναμία επιλογής, αυτή θα γίνεται από τον σύλλογο διδασκόντων ή τον διευθυντή της σχολικής μονάδας.
Για τα παραπάνω – με νομοθετικές διατάξεις του υπουργείου Παιδείας – καθορίστηκε αναλυτικά ο ρόλος του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής στη σύσταση, διαχείριση, λειτουργία και τεχνική υποστήριξη του Μητρώου Διδακτικών Βιβλίων, καθώς και ο ρόλος του Ινστιτούτου Διόφαντος (που τυπώνει τα σχολικά βιβλία) στη σύσταση, τις τεχνικές προδιαγραφές, την τεχνική ανάπτυξη και διαχείριση, τη λειτουργία και την τεχνική υποστήριξη της Ψηφιακής Βιβλιοθήκης Διδακτικών Βιβλίων.
Με τις ίδιες διατάξεις ρυθμίζονται γενικότερα θέματα επιστημονικών επιτροπών και κριτηρίων αξιολόγησης των βιβλίων, ο τρόπος καθορισμού ζητημάτων σχετικά με τα πνευματικά, συγγενικά και λοιπά δικαιώματα και το ύψος της εύλογης αποζημίωσής τους.
Επόμενα βήματα
Ετσι, τα επόμενα στάδια για την εφαρμογή του νέου θεσμού είναι τα παρακάτω:
– Το επόμενο χρονικό διάστημα θα εκδοθεί η πρόσκληση που θα καλεί συγγραφείς να υποβάλουν στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής βιβλία προς έγκριση. Στο στάδιο αυτό, βέβαια, θα αξιολογηθεί και η δυνατότητα της διοίκησης του ίδιου του Ινστιτούτου να εγκαθιδρύσει μια διαδικασία που θα καταλήξει στην επιλογή των καλύτερων δυνατών διδακτικών συγγραμμάτων, απαντώντας σε τυχόν αμφιβολίες ως προς την επιλογή τους.
– Ετσι, τα βιβλία που θα υποβληθούν θα αξιολογηθούν από επιστημονικές επιτροπές και εμπειρογνώμονες στη βάση παιδαγωγικών, επιστημονικών, αλλά και τεχνικών κριτηρίων που θα έχουν θέσει το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής και ο Διόφαντος. Κατ’ επέκταση, λένε πηγές από το υπουργείο Παιδείας, «δεν υπάρχει χώρος για ιδεοληψίες και υποκειμενικότητες στο «πολλαπλό βιβλίο»».
– Οταν ένα υποβληθέν βιβλίο πληροί τα κριτήρια, τότε θα εντάσσεται στο σχετικό Μητρώο και στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη, από το οποίο οι εκπαιδευτικοί θα επιλέγουν το έντυπο για την τάξη τους, ενώ θα αντλούν υλικό από τα υπόλοιπα βιβλία που θα είναι διαθέσιμα. Με αυτή τη μέθοδο, μεταξύ των επιλεγμένων συγγραμμάτων, δεν θα υπάρχουν «καλύτερα» και «χειρότερα» βιβλία καθώς εάν ένα βιβλίο κριθεί ότι πληροί τις προδιαγραφές, θα θεωρείται αξιοποιήσιμο και στην τάξη.
Τέλος, τα νέα βιβλία θα παραπέμπουν σε ειδικά εκπαιδευτικά βίντεο και θα διαθέτουν QR code που θα οδηγεί τον μαθητή στο να δει το αντίστοιχο βίντεο, με στόχο να διαμορφωθεί τελικά ένας «ψηφιακός ωκεανός» εκπαιδευτικού υλικού.
((in))
Προχωρά η μεταρρύθμιση για το πολλαπλό βιβλίο
Νομοθετικές διατάξεις για το πολλαπλό βιβλίο κατέθεσε το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, στις οποίες, μεταξύ άλλων, καθορίζεται αναλυτικά ο ρόλος του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής στη σύσταση, διαχείριση, λειτουργία και τεχνική υποστήριξη του Μητρώου Διδακτικών Βιβλίων, καθώς και ο ρόλος του Ι.Τ.Υ.Ε.-«ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» στη σύσταση, τις τεχνικές προδιαγραφές, την τεχνική ανάπτυξη και διαχείριση, τη λειτουργία και την τεχνική υποστήριξη της Ψηφιακής Βιβλιοθήκης Διδακτικών Βιβλίων (Ψ.Β.Δ.Β.).
Το πολλαπλό βιβλίο δίνει τη δυνατότητα στους εκπαιδευτικούς να επιλέγουν το βιβλίο από το οποίο επιθυμούν να διδάξουν στην τάξη, ενώ ταυτόχρονα όλα τα εγκεκριμένα βιβλία θα είναι διαθέσιμα σε ψηφιακή βιβλιοθήκη, προκειμένου οι μαθητές μας να μπορούν να συνδυάσουν πηγές και να καλλιεργήσουν με τον τρόπο αυτό περαιτέρω την κριτική τους σκέψη.
Για την εκδήλωση ενδιαφέροντος προς συγγραφή των διδακτικών βιβλίων που θα ενταχθούν στο μητρώο διδακτικών βιβλίων (ΜΔΒ) και την ψηφιακή βιβλιοθήκη προβλέπεται να εκδίδεται σχετική πρόσκληση, ενώ ρυθμίζονται γενικότερα θέματα επιστημονικών επιτροπών και κριτηρίων αξιολόγησης των βιβλίων, ο τρόπος καθορισμού ζητημάτων σχετικά με τα πνευματικά, συγγενικά και λοιπά δικαιώματα και το ύψος της εύλογης αποζημίωσής τους.
Παράλληλα, μεταξύ άλλων, το Υπουργείο κατέθεσε νομοθετικές προτάσεις για την παράταση ισχύος έκτακτων ρυθμίσεων λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19, την ένταξη της διδακτικής ενότητας με τίτλο «Εργαστήρια Δεξιοτήτων» στην τρίτη ομάδα (Ομάδα Γ΄) μαθημάτων που διδάσκονται στο ωρολόγιο πρόγραμμα του Ημερησίου και του Εσπερινού Γυμνασίου, την Επιλογή Υπευθύνων Σχολικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού, τη λειτουργία των Κέντρων Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (Κ.Ε.ΠΕ.Α.) κατά το σχολικό έτος 2021-2022, τη δυνατότητα τοπικής πρόσκλησης για την κάλυψη αναγκών ΕΕΠ-ΕΒΠ, τη μεταβατική εφαρμογή των Προγραμμάτων Σπουδών της Μαθητείας, τις άδειες διδασκαλίας σε φροντιστήρια, κέντρα ξένων γλωσσών και κατ’ οίκον διδασκαλίας κ.ά.
Η Νίκη Κεραμέως δήλωσε σχετικά: «Προχωρούμε δυναμικά για την εισαγωγή του πολλαπλού βιβλίου στα σχολεία μας. Στόχος να απομακρυνθούμε από την αποστήθιση και να εστιάσουμε στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης των μαθητών μας. Οι διατάξεις προς ψήφιση θέτουν το πλαίσιο για να έχουμε περισσότερα του ενός βιβλία ανά γνωστικό αντικείμενο, για να μπορούν οι εκπαιδευτικοί μας να επιλέγουν το βιβλίο από το οποίο θέλουν να διδάξουν και για να είναι όλα τα βιβλία διαθέσιμα ψηφιακά ώστε να μπορούν οι μαθητές μας να συνδυάσουν πηγές και να καλλιεργήσουν ακόμη περισσότερο τις δεξιότητές τους.»
