Σοβαρά ερωτήματα για την αξιοπιστία και την ισονομία των Πανελλαδικών Εξετάσεων θέτει η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας (ΟΙΕΛΕ), κάνοντας λόγο για πρακτικές που ενδέχεται να δίνουν σε ορισμένους υποψηφίους αθέμιτο πλεονέκτημα έναντι των υπόλοιπων μαθητών.
Παρότι οι Πανελλαδικές Εξετάσεις θεωρούνται ένας από τους πλέον αδιάβλητους θεσμούς της χώρας, η ΟΙΕΛΕ υποστηρίζει ότι τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί μηχανισμοί παράκαμψης των κανόνων, οι οποίοι αλλοιώνουν στην πράξη την ισότητα των ευκαιριών.
Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, οι καταγγελίες αφορούν τρεις βασικές κατηγορίες: την καταχρηστική μοριοδότηση μέσω του σχολικού αθλητισμού, τις ύποπτες αιτήσεις για κατ’ οίκον διδασκαλία και την αύξηση των μαθητών που εξετάζονται προφορικά ως «φυσικώς αδύνατοι».
Σοκ στις Τιμές Φοιτητικής Κατοικίας: Η Κατάσταση σε Αθήνα, Πειραιά και Θεσσαλονίκη
Μια γενιά σε απόγνωση: Εξωφρενικές οι τιμές των φοιτητικών ενοικίων
Μοριοδότηση μέσω αθλητισμού: Περίπου 950 μαθητές εισάγονται με ευνοϊκές ρυθμίσεις
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο ζήτημα της αθλητικής μοριοδότησης, με την ΟΙΕΛΕ να συνδέει τις καταγγελίες της με το σκάνδαλο στον σχολικό και νεανικό αθλητισμό.
Όπως αναφέρει, έχουν εντοπιστεί περιπτώσεις σχολείων που συγκεντρώνουν αθλητικά ταλέντα, χωρίς ουσιαστική φοίτηση των μαθητών, προκειμένου να συγκροτούν ισχυρές ομάδες και να εξασφαλίζουν διακρίσεις που αποφέρουν μόρια για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Παράλληλα, καταγγέλλονται περιπτώσεις ομοσπονδιών που φέρονται να διοργανώνουν εικονικά πρωταθλήματα και αγώνες, δημιουργώντας ευκαιρίες για αδικαιολόγητη μοριοδότηση.
Με βάση τα στοιχεία που επικαλείται η ΟΙΕΛΕ, περίπου 950 μαθητές εισήχθησαν στα πανεπιστήμια μέσω αθλητικών διακρίσεων την προηγούμενη σχολική χρονιά. Η Ομοσπονδία δεν ζητά την κατάργηση της μοριοδότησης, αλλά την αυστηροποίηση του πλαισίου και τον περιορισμό της σε πραγματικά σημαντικές αθλητικές επιδόσεις, με ουσιαστικούς ελέγχους.
Κατ’ οίκον διδασκαλία: Ερωτήματα για την εκτόξευση των αιτήσεων
Ένα ακόμη ζήτημα που προκαλεί έντονο προβληματισμό αφορά την κατ’ οίκον διδασκαλία μαθητών.
Η ΟΙΕΛΕ υποστηρίζει ότι μετά την περίοδο της πανδημίας καταγράφεται σημαντική αύξηση των αιτήσεων, οι οποίες πλέον φτάνουν σε τριψήφιο αριθμό ετησίως και είναι υπερδιπλάσιες σε σχέση με το 2021.
Υπενθυμίζεται ότι η κατ’ οίκον διδασκαλία επιτρέπεται στη χώρα μας μόνο σε περιπτώσεις σοβαρών παθήσεων ή αναπηριών που καθιστούν αδύνατη τη μετακίνηση του μαθητή στο σχολείο.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία και τις καταγγελίες που επικαλείται η Ομοσπονδία, μόλις το 10%-15% των αιτήσεων αφορά σοβαρές παθήσεις και αναπηρίες, ενώ στις υπόλοιπες περιλαμβάνονται γνωματεύσεις για αγχώδεις διαταραχές και άλλες καταστάσεις.
Η ΟΙΕΛΕ εκφράζει αμφιβολίες για τον τρόπο ελέγχου των σχετικών αιτήσεων, υποστηρίζοντας ότι η αρμόδια επιτροπή του Υπουργείου Παιδείας περιορίζεται κυρίως στον έλεγχο των δικαιολογητικών, χωρίς ουσιαστική αξιολόγηση κάθε περίπτωσης.
Όπως επισημαίνει, μαθητές που παραμένουν στο σπίτι κατά τις τελευταίες τάξεις του Λυκείου αποκτούν περισσότερο χρόνο για προετοιμασία και μελέτη, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει άνισες συνθήκες ανταγωνισμού απέναντι στους μαθητές που παρακολουθούν κανονικά τα μαθήματά τους.
Προφορικές εξετάσεις: Από το 2% στο 7% μέσα σε μία δεκαετία
Ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό προκαλεί, σύμφωνα με την ΟΙΕΛΕ, η αύξηση των μαθητών που συμμετέχουν στις Πανελλαδικές Εξετάσεις με το καθεστώς των «φυσικώς αδυνάτων».
Πρόκειται για υποψηφίους με συγκεκριμένες μαθησιακές δυσκολίες ή αναπηρίες, οι οποίοι εξετάζονται προφορικά αντί γραπτά, προκειμένου να έχουν ισότιμη πρόσβαση στη διαδικασία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Παιδείας που επικαλείται η Ομοσπονδία, το ποσοστό των συγκεκριμένων υποψηφίων από περίπου 2% το 2015 έχει προσεγγίσει πλέον το 7%.
Αριθμητικά, οι εξεταζόμενοι από περίπου 2.000 έφτασαν σχεδόν τους 5.700 την προηγούμενη χρονιά.
Η ΟΙΕΛΕ αναγνωρίζει ότι η μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και η βελτίωση των διαδικασιών διάγνωσης έχουν συμβάλει στην αύξηση, ωστόσο εκφράζει ερωτήματα για πιθανές καταχρήσεις και πλαστές γνωματεύσεις, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που οι διαγνώσεις πραγματοποιούνται εκτός ΚΕΔΑΣΥ.
Μάλιστα, αναφέρεται σε παλαιότερη καταγγελία του 2019 για μαθητές ιδιωτικού σχολείου της Αττικής που εξετάστηκαν προφορικά με γνωματεύσεις αμφισβητούμενης εγκυρότητας, χωρίς, όπως υποστηρίζει, να υπάρξει ουσιαστική διερεύνηση.
Τι ζητά η ΟΙΕΛΕ από το Υπουργείο Παιδείας
Η Ομοσπονδία ζητά την άμεση παρέμβαση της πολιτείας και την αλλαγή του πλαισίου ελέγχου, καταθέτοντας συγκεκριμένες προτάσεις:
- Αυστηρότερο και διαφανέστερο σύστημα αθλητικής μοριοδότησης, με ουσιαστικό έλεγχο των διοργανώσεων και των διακρίσεων.
- Επανίδρυση αθλητικών σχολείων και δημιουργία ειδικών προγραμμάτων για μαθητές με αθλητικές επιδόσεις.
- Έναρξη πειθαρχικών διαδικασιών όπου προκύπτουν ευθύνες για εμπλοκή σε παράνομες πρακτικές.
- Εξονυχιστικός έλεγχος όλων των αιτήσεων κατ’ οίκον διδασκαλίας.
- Αυστηρότερα και ενιαία κριτήρια για την απαλλαγή από τις γραπτές εξετάσεις.
- Αποκλειστική αξιολόγηση των σχετικών περιπτώσεων από τα ΚΕΔΑΣΥ, με σαφείς και διαφανείς διαδικασίες.
- Δημιουργία ανεξάρτητης επιτροπής που θα εξετάζει ουσιαστικά τις περιπτώσεις μαθητών και δεν θα περιορίζεται στον τυπικό έλεγχο των πιστοποιητικών.
Το μεγάλο ερώτημα: Ίσες ευκαιρίες για όλους τους μαθητές;
Σύμφωνα με την εκτίμηση της ΟΙΕΛΕ, έως και 3.000 μαθητές ετησίως ενδέχεται να απολαμβάνουν ιδιαίτερα ευνοϊκή μεταχείριση μέσα από τις συγκεκριμένες διαδικασίες, αριθμός που αντιστοιχεί σε σημαντικό ποσοστό των εισακτέων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Το ζητούμενο, φυσικά, δεν είναι να αμφισβητηθούν τα δικαιώματα των μαθητών με πραγματικές αναπηρίες ή μαθησιακές δυσκολίες ούτε να καταργηθούν οι αναγκαίες διευκολύνσεις για τους αθλητές με πραγματικές διακρίσεις.
Το ζητούμενο είναι να διασφαλιστεί ότι κανείς δεν θα μπορεί να εκμεταλλεύεται τις προβλέψεις της νομοθεσίας για να αποκτά προνομιακή μεταχείριση εις βάρος χιλιάδων άλλων υποψηφίων.
Γιατί οι Πανελλαδικές μπορεί να μην εξασφαλίζουν από μόνες τους ίσες αφετηρίες για όλα τα παιδιά, οφείλουν όμως να διασφαλίζουν ότι οι κανόνες είναι ίδιοι για όλους.
Και σε αυτή την υπόθεση, η πολιτεία καλείται να αποδείξει ότι η ισονομία δεν αποτελεί απλώς μια διακήρυξη, αλλά μια πραγματική εγγύηση για κάθε μαθητή.
