Οι φοιτητές της Σερβίας έχουν ξεκινήσει μια πρωτοφανή κινητοποιημένη διαμαρτυρία, ζητώντας δικαιοσύνη για την τραγωδία που σημάδεψε τη χώρα στις 1η Νοεμβρίου 2024, όταν η κατάρρευση του στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ στοίχισε τη ζωή σε 15 ανθρώπους και τραυμάτισε σοβαρά άλλους δύο. Με το σύνθημα «Ένα βήμα πιο κοντά στη δικαιοσύνη», εκατοντάδες φοιτητές του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου ξεκίνησαν μια πορεία 100 χιλιομέτρων προς το Νόβι Σαντ, ενώ ταυτόχρονα συνεχίζουν τις καταλήψεις σε πανεπιστήμια και σχολεία σε ολόκληρη τη χώρα.
Η πορεία και οι καταλήψεις
Η πορεία ξεκίνησε από τη Δραματική Σχολή του Βελιγραδίου, η οποία υπήρξε η πρώτη σχολή που τέθηκε υπό κατάληψη από τους φοιτητές στις 26 Νοεμβρίου 2024. Δέκα φοιτητές από κάθε σχολή του πανεπιστημίου συμμετέχουν στην πορεία, φορτωμένοι με τρόφιμα, νερό και σκηνές για τις ανάγκες του ταξιδιού τους. Η πορεία έχει συμβολικό χαρακτήρα, καθώς στοχεύει να τιμήσει τη μνήμη των θυμάτων και να αποδώσει δικαιοσύνη για την τραγωδία που προκλήθηκε από τη διαφθορά και την ανικανότητα των αρχών.
Ταυτόχρονα, τα μεγαλύτερα πανεπιστήμια της χώρας, συμπεριλαμβανομένων των πανεπιστημίων του Βελιγραδίου, του Νόβι Σαντ και του Νις, βρίσκονται υπό κατάληψη. Περισσότερα από 50 ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα και εκατοντάδες λύκεια συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις, ενώ οι φοιτητές έχουν αποκλείσει σχεδόν όλες τις σχολές στα τρία μεγαλύτερα πανεπιστήμια της Σερβίας.
Το μήνυμα των φοιτητών
Το κυρίαρχο μήνυμα των διαδηλώσεων είναι «Η διαφθορά σκοτώνει». Οι φοιτητές απαιτούν πολιτική και ποινική ευθύνη για την τραγωδία, καθώς και ουσιαστικές αλλαγές στο σύστημα διακυβέρνησης. «Δεν πρόκειται να σταματήσουμε», δηλώνουν οι φοιτητές, υπογραμμίζοντας την αποφασιστικότητά τους να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις μέχρι να ικανοποιηθούν τα αιτήματά τους.
Η Άνα Τζούριτς, φοιτήτρια από το Νόβι Σαντ, δήλωσε στη DW: «Αυτό είναι το σημείο καμπής, η αρχή του τέλους». Οι φοιτητές δεν πρόκειται να υποχωρήσουν χωρίς να δουν αλλαγές, ενώ η αλληλεγγύη μεταξύ τους και η υποστήριξη από τους καθηγητές και τους πολίτες τους ενδυναμώνουν. Προσωπικά δεδομένα – Οδηγός για τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων (GDPR) για σχολεία και εκπαιδευτικούς
Η υποστήριξη των καθηγητών και των πολιτών
Περίπου 5.000 καθηγητές και ακαδημαϊκό προσωπικό έχουν εκφράσει την υποστήριξή τους στους φοιτητές. Η Λιούμπιτσα Οπάρνικα, καθηγήτρια στη Σχολή Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου του Νόβι Σαντ, δήλωσε: «Οι φοιτητές μου έδωσαν ελπίδα ότι η αλλαγή είναι εφικτή».
Κατά μήκος της διαδρομής, οι φοιτητές έχουν γίνει δεκτοί με ενθουσιασμό και υποστήριξη από τους κατοίκους των περιοχών που διασχίζουν. Πολίτες τους χειροκροτούν, τους αγκαλιάζουν και τους προσφέρουν νερό, χυμούς, γλυκίσματα και τρόφιμα. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή ήταν η υποδοχή στην πόλη Ίντζια, όπου οι κάτοικοι τους επεφύλαξαν πυροτεχνήματα και επευφημίες.
Η τελική συγκέντρωση στο Νόβι Σαντ
Οι φοιτητές αναμένεται να φτάσουν στο Νόβι Σαντ το πρωί της 1ης Φεβρουαρίου, ημέρα που συμπληρώνονται τρεις μήνες από την τραγωδία. Για την επέτειο αυτή έχει προγραμματιστεί μεγάλη συγκέντρωση φοιτητών και πολιτών μπροστά από τον σιδηροδρομικό σταθμό, στη μνήμη των θυμάτων. Στις 11:52 ακριβώς, την ώρα που συνέβη η τραγωδία, θα τηρηθεί σιγή 15 λεπτών.
Στη συνέχεια, οι φοιτητές προγραμματίζουν να αποκλείσουν για 24 ώρες τρεις γέφυρες του ποταμού Δούναβη στο Νόβι Σαντ, ως μορφή πίεσης προς τις αρχές για την απόδοση ποινικών και πολιτικών ευθυνών για το δυστύχημα.
