Η Προσχολική Αγωγή Δεν Είναι Αναλώσιμη – Είναι το Μέλλον!
Έχετε δει ποτέ τα μάτια ενός τετράχρονου παιδιού όταν ανακαλύπτει κάτι καινούργιο; Τη χαρά του όταν ζωγραφίζει για πρώτη φορά τον κόσμο όπως τον βλέπει; Την περηφάνια του όταν καταφέρνει να κουμπώσει το μπουφάν του μόνο του; Αυτά είναι τα μικρά αλλά τεράστια βήματα που χτίζουν την αυριανή κοινωνία. Και αυτά τα βήματα γίνονται μέσα στο νηπιαγωγείο, από ανθρώπους που δεν είναι απλά «παιδαγωγοί», αλλά οι πρώτοι που αγκαλιάζουν την προσωπικότητα ενός παιδιού και του μαθαίνουν να ζει, να σκέφτεται, να νιώθει.
Κι όμως… αυτοί οι άνθρωποι, αυτή η βαθμίδα, αυτή η ανεκτίμητη βάση του εκπαιδευτικού μας συστήματος αφήνεται να καταρρεύσει.
Πώς γίνεται μια βαθμίδα εκπαίδευσης τόσο σημαντική, τόσο θεμελιώδης για το μέλλον των παιδιών μας, να αντιμετωπίζεται με τόση αδιαφορία; Πώς γίνεται το νηπιαγωγείο, το πρώτο σχολικό σπίτι κάθε παιδιού, να είναι το πρώτο που το κράτος εγκαταλείπει;
Η προσχολική αγωγή δεν είναι απλά ένα πέρασμα, δεν είναι πάρκινγκ παιδιών, δεν είναι φύλαξη. Είναι η αρχή των πάντων. Είναι εκεί που τα παιδιά μαθαίνουν να συνεργάζονται, να εκφράζονται, να δημιουργούν, να νιώθουν ασφαλή, να αγαπούν τη μάθηση. Είναι εκεί που ένας καλός νηπιαγωγός μπορεί να αλλάξει τη ζωή ενός παιδιού για πάντα.
Κι όμως, το Υπουργείο Παιδείας τη στραγγαλίζει. Κάθε χρόνο, το κάνει να μοιάζει ασήμαντο, περιττό, ένα κομμάτι της εκπαίδευσης που μπορεί να λειτουργήσει με ημίμετρα, με μπαλώματα, με συμβιβασμούς.
Αλλά πώς να συμβιβαστείς, όταν μιλάς για παιδιά;
Πώς να δεχτείς ότι νηπιαγωγεία γεμίζουν με παιδιά αλλά όχι με προσωπικό; Πώς να δεχτείς ότι κάθε Σεπτέμβρη, οι νηπιαγωγοί ζουν στην αβεβαιότητα αν θα έχουν δουλειά, αν θα ξεριζωθούν ξανά, αν το κράτος θα τους θυμηθεί ή θα τους πετάξει σαν «αναλώσιμους»; Πώς να δεχτείς ότι το ίδιο το Υπουργείο αντιμετωπίζει την προσχολική εκπαίδευση σαν κάτι που μπορεί να περιμένει; Δεν μπορεί να περιμένει! Η πρώτη εκπαίδευση ενός παιδιού καθορίζει όλη του τη ζωή. Κι όμως, η Πολιτεία επιλέγει να την πετάξει στο περιθώριο. Επιλέγει να μας αγνοεί. Να μας στέλνει στο πουθενά, να μας έχει όμηρους, να μας κρατάει σε μια διαρκή ανασφάλεια.
Ελλείψεις, ελλείψεις, ελλείψεις.
Νηπιαγωγεία που παλεύουν με τα απολύτως βασικά. Με κτίρια ακατάλληλα, με αίθουσες που χωράνε με το ζόρι τα παιδιά, με υλικά που περιμένουμε από τις δωρεές των γονιών. Δάσκαλοι που αναγκάζονται να πληρώνουν από την τσέπη τους για μπογιές, χαρτιά, παιχνίδια.
Νηπιαγωγεία που παλεύουν με τα απολύτως βασικά. Με κτίρια ακατάλληλα, με αίθουσες που χωράνε με το ζόρι τα παιδιά, με υλικά που περιμένουμε από τις δωρεές των γονιών. Δάσκαλοι που αναγκάζονται να πληρώνουν από την τσέπη τους για μπογιές, χαρτιά, παιχνίδια.
Και οι μόνιμες θέσεις;
Πουθενά…. Εδώ και χρόνια η προσχολική αγωγή λειτουργεί πάνω σε μια τεράστια τρύπα, με χιλιάδες αναπληρωτές που καλύπτουν πάγιες ανάγκες, αλλά ποτέ δεν μονιμοποιούνται. Γιατί; Γιατί να μην είναι τα παιδιά αυτής της ηλικίας άξια μίας σταθερής, σωστά στελεχωμένης εκπαίδευσης; Αλλά για το Υπουργείο, οι νηπιαγωγοί είναι αριθμοί. Και τα παιδιά απλώς μικροί άνθρωποι που «δεν έχουν ακόμα σημασία».
Πουθενά…. Εδώ και χρόνια η προσχολική αγωγή λειτουργεί πάνω σε μια τεράστια τρύπα, με χιλιάδες αναπληρωτές που καλύπτουν πάγιες ανάγκες, αλλά ποτέ δεν μονιμοποιούνται. Γιατί; Γιατί να μην είναι τα παιδιά αυτής της ηλικίας άξια μίας σταθερής, σωστά στελεχωμένης εκπαίδευσης; Αλλά για το Υπουργείο, οι νηπιαγωγοί είναι αριθμοί. Και τα παιδιά απλώς μικροί άνθρωποι που «δεν έχουν ακόμα σημασία».
Κανείς από αυτούς που παίρνουν αποφάσεις δεν έχει μπει σε μια αίθουσα νηπιαγωγείου να δει τι σημαίνει πραγματικά εκπαίδευση. Κανείς δεν γνωρίζει τι θα πει νηπιαγωγός. Η νηπιαγωγός στο σχολείο δεν είναι απλώς μια εκπαιδευτικός. Είναι μαμά. Ακόμα κι αν δεν έχει δικά της παιδιά, γίνεται μαμά για τα παιδιά που της εμπιστεύονται κάθε χρόνο. Κι αν είναι ήδη μητέρα, τότε η καρδιά της διαιρείται σε δύο κόσμους: στο σπίτι και στην τάξη. Η νηπιαγωγός-μαμά δεν βλέπει τα παιδιά της τάξης της σαν απλούς μαθητές. Τα νιώθει, τα αγκαλιάζει με την ψυχή της. Καταλαβαίνει πότε ένα παιδί δεν έχει κοιμηθεί καλά, πότε κάτι το απασχολεί, πότε χρειάζεται λίγη περισσότερη στοργή. Είναι εκείνη που θα παρατηρήσει τις μικρές αλλαγές, εκείνη που θα ακούσει ακόμα και όσα δεν λέγονται με λόγια. Όταν ένα παιδί χτυπήσει, θα είναι η πρώτη που θα τρέξει. Θα φυσήξει το χεράκι, θα δώσει το “μαγικό φιλί” που όλα τα γιατρεύει. Όταν ένα παιδί κλάψει επειδή του λείπει η μαμά του, θα είναι εκείνη που θα το πάρει αγκαλιά και θα το κάνει να νιώσει ασφάλεια. Και αν κάποιος έχει μια δύσκολη μέρα, θα το καταλάβει με μια ματιά και θα βρει τρόπο να τον κάνει να χαμογελάσει. Η νηπιαγωγός-μαμά ζει με τις αγκαλιές, τα «κυρία, σε αγαπάω!», τα ζωγραφισμένα χαρτάκια με καρδιές που της δίνουν τα παιδιά και τα μικρά χεράκια που έρχονται να την κρατήσουν όταν νιώσουν ανασφάλεια. Αλλά ζει και με τις ανησυχίες, τις ευθύνες, το βάρος της φροντίδας τόσων μικρών ψυχών. Κι όταν τελειώνει η μέρα και φεύγει από το σχολείο, παίρνει μαζί της κάθε παιδική σκέψη, κάθε γέλιο, κάθε δάκρυ. Ποτέ δεν «αφήνει» τα παιδιά της τάξης της. Όπως μια μαμά δεν σταματά ποτέ να σκέφτεται το παιδί της, έτσι και εκείνη δεν σταματά ποτέ να τα νοιάζεται. Και τα παιδιά της, ακόμα κι όταν μεγαλώσουν, πάντα θα θυμούνται την αγκαλιά, τη φροντίδα και τη ζεστασιά της.
Γιατί;
Γιατί αντιμετωπίζετε το νηπιαγωγείο σαν ένα χώρο απλής φύλαξης; Γιατί συμπεριφέρεστε στις νηπιαγωγούς σαν να είναι λιγότερο απαραίτητες από τους υπόλοιπους εκπαιδευτικούς; Γιατί θεωρείτε ότι τα 4χρονα και τα 5χρονα δεν έχουν τις ίδιες ανάγκες για μια σταθερή εκπαιδευτική εμπειρία όπως τα μεγαλύτερα παιδιά; Αυτό δεν είναι απλώς αδιαφορία. Είναι ασέβεια.
Κι όμως, παρά την απαξίωση, οι νηπιαγωγοί συνεχίζουν. Με δύναμη ψυχής. Με χαμόγελο, με αγάπη, με αυταπάρνηση. Γιατί δεν δουλεύουν απλώς. Πιστεύουν.
Πιστεύουν στα παιδιά που κάθε πρωί ανοίγουν την αγκαλιά τους και φωνάζουν «Κυρία!».
Πιστεύουν στα γέλια που γεμίζουν την τάξη όταν ένα παιδί καταφέρνει να γράψει το όνομά του για πρώτη φορά.
Πιστεύουν στη στιγμή που ένα νήπιο από φοβισμένο και σιωπηλό, γίνεται γεμάτο αυτοπεποίθηση και ενθουσιασμό.
Πιστεύουν στα γέλια που γεμίζουν την τάξη όταν ένα παιδί καταφέρνει να γράψει το όνομά του για πρώτη φορά.
Πιστεύουν στη στιγμή που ένα νήπιο από φοβισμένο και σιωπηλό, γίνεται γεμάτο αυτοπεποίθηση και ενθουσιασμό.
Κι αν το Υπουργείο Παιδείας δεν πιστεύει στην προσχολική εκπαίδευση, τότε το πρόβλημα δεν είναι οι νηπιαγωγοί. Το πρόβλημα είναι το ίδιο το σύστημα.
Αν το νηπιαγωγείο υποβαθμιστεί, υποβαθμίζεται η εκπαίδευση από τη ρίζα της. Και αν η εκπαίδευση σαπίσει από τη ρίζα, τότε δεν υπάρχει μέλλον.
Ας αποφασίσει το Υπουργείο…
Θέλει να επενδύσει στο μέλλον ή να το γκρεμίσει πριν καν ξεκινήσει;
