Ένα νομοθετικό κενό που δημιουργεί εκπαιδευτικούς δύο ταχυτήτων και εγείρει σοβαρά ζητήματα ισότητας και συμμόρφωσης με το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο
Η διατήρηση της φράσης «και επιμέλεια» στο άρθρο 57 του ν. 4589/2019 εξελίσσεται σε ένα σοβαρό ζήτημα άνισης μεταχείρισης χιλιάδων εκπαιδευτικών γονέων, παρά τις μεταρρυθμίσεις που έχουν ήδη επέλθει στο οικογενειακό δίκαιο και τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις για ισότιμη γονεϊκότητα.
Η Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία «Παιδί με 2 Γονείς» επανέρχεται με κατεπείγον αίτημα προς τα αρμόδια Υπουργεία για άμεση νομοθετική ρύθμιση και διαγραφή των λέξεων «και επιμέλεια» από το άρθρο 57 του ν. 4589/2019, καθώς και για διόρθωση των πρόσφατων ΦΕΚ 21 και 22 ΑΣΕΠ της 29ης Απριλίου 2026, τα οποία επαναλαμβάνουν το ίδιο προβληματικό πλαίσιο μοριοδότησης.
Σύμφωνα με την ισχύουσα διάταξη, κοινωνικά μόρια για ανήλικα τέκνα λαμβάνει ο υποψήφιος εκπαιδευτικός μόνο εφόσον διαθέτει τόσο τη γονική μέριμνα όσο και την επιμέλεια των παιδιών. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι γονείς οι οποίοι ασκούν από κοινού γονική μέριμνα αλλά δεν διαθέτουν αποκλειστική επιμέλεια ή τυπική συνεπιμέλεια αποκλείονται από τη μοριοδότηση, παρότι εξακολουθούν να έχουν πλήρεις γονικές υποχρεώσεις και ενεργό ρόλο στην ανατροφή των παιδιών τους.
Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία μιας προφανούς ανισότητας μεταξύ εκπαιδευτικών με ίδιο αριθμό παιδιών. Ένας γονέας εντός γάμου ή με αποκλειστική επιμέλεια μοριοδοτείται κανονικά, ενώ ένας διαζευγμένος γονέας που ασκεί κοινή γονική μέριμνα χωρίς επιμέλεια αντιμετωπίζεται, ουσιαστικά, ως άτεκνος.
Η συγκεκριμένη διάκριση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα μετά την ψήφιση του ν. 4800/2021, με τον οποίο εισήχθη η αρχή της από κοινού και εξίσου άσκησης της γονικής μέριμνας και μετά τη λύση του γάμου ή του συμφώνου συμβίωσης. Παρά τη μεταρρύθμιση αυτή, το σύστημα μοριοδότησης εκπαιδευτικών παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητο, συνεχίζοντας να βασίζεται σε μια παλαιότερη αντίληψη περί αποκλειστικής επιμέλειας.
Η ΑΜΚΕ «Παιδί με 2 Γονείς» επισημαίνει ότι έχει αποστείλει συνολικά έξι επιστολές και παρεμβάσεις προς τα αρμόδια Υπουργεία και το ΑΣΕΠ από το 2022 έως σήμερα, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει υπάρξει ουσιαστική νομοθετική προσαρμογή.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη σύγκρουση της ελληνικής πρακτικής με τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις. Η Οδηγία (ΕΕ) 2019/1158 για την ισορροπία επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής προωθεί την ισότιμη συμμετοχή και των δύο γονέων στη φροντίδα των παιδιών. Όπως επισημαίνεται, η ευρωπαϊκή νομοθεσία χρησιμοποιεί τον όρο “care” — δηλαδή «φροντίδα» — και όχι τον ελληνικό νομικό όρο «επιμέλεια», ο οποίος θεωρείται ότι διατηρεί ένα συγκρουσιακό και ξεπερασμένο μοντέλο γονικής σχέσης.
Μάλιστα, με το Corrigendum του 2022 και το Π.Δ. 52/2023, η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε σε διόρθωση της ελληνικής απόδοσης του όρου, αντικαθιστώντας επίσημα την «επιμέλεια τέκνου» με τη «φροντίδα του τέκνου», επιβεβαιώνοντας την ανάγκη εναρμόνισης της ελληνικής νομοθεσίας.
Αντίστοιχες επισημάνσεις έχουν διατυπωθεί τόσο από τον ΟΗΕ όσο και από την Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Στις παρατηρήσεις της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού προς την Ελλάδα το 2022, γίνεται σαφής αναφορά στην ανάγκη προώθησης της ισότιμης γονικής μέριμνας και της ουσιαστικής συμμετοχής και των δύο γονέων στη ζωή του παιδιού.
Παράλληλα, η ΕΕΔΑ έχει υπογραμμίσει ότι η χρήση όρων όπως «επιμέλεια» μπορεί να ενισχύει αντιδικιακές πρακτικές μεταξύ γονέων και να απομακρύνει το επίκεντρο από το πραγματικό συμφέρον του παιδιού, που είναι η διατήρηση ουσιαστικής σχέσης και με τους δύο γονείς.
Το ζήτημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στην οικογενειακή πολιτική. Αγγίζει πλέον άμεσα και το δικαίωμα ίσης πρόσβασης στην εργασία. Η υφιστάμενη διάταξη δημιουργεί διαφορετικές ταχύτητες πολιτών ως προς τη δυνατότητα διορισμού ή πρόσληψης στην εκπαίδευση, με μοναδικό κριτήριο το καθεστώς επιμέλειας μετά από έναν χωρισμό ή διαζύγιο.
Η ΑΜΚΕ ζητά πλέον ξεκάθαρα την άμεση νομοθετική παρέμβαση της Πολιτείας, ώστε να αφαιρεθούν οι λέξεις «και επιμέλεια» από το άρθρο 57 του ν. 4589/2019 και να αναγνωρίζεται η γονική μέριμνα ως επαρκές κριτήριο μοριοδότησης για όλους τους γονείς εκπαιδευτικούς.
Το βασικό ερώτημα που τίθεται πλέον είναι αν η ελληνική Πολιτεία προτίθεται να εναρμονίσει το θεσμικό πλαίσιο με τις σύγχρονες αρχές ισότητας και κοινής γονικής ευθύνης ή αν θα συνεχίσει να διατηρεί ρυθμίσεις που δημιουργούν διακρίσεις μεταξύ γονέων με τα ίδια παιδιά, τις ίδιες υποχρεώσεις και την ίδια συμμετοχή στη ζωή τους.
Από την ΑΜΚΕ «Παιδί με 2 Γονείς»
A Child Needs 2 Parents
Loading...
Reload document
Open in new tab 
