Μία ακόμη ένσταση για το ερώτημα 13 στη Γλώσσα των Προτύπων Γυμνασίων 2026
Το 13ο ερώτημα στις φετινές εξετάσεις για τα Πρότυπα Γυμνάσια έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε γονείς, μαθητές και εκπαιδευτικούς, καθώς αφορά ένα σημείο της γραμματικής το οποίο διδάσκεται επί χρόνια με συγκεκριμένο τρόπο στα σχολεία.
Η διαφωνία επικεντρώνεται στη διάκριση μεταξύ απλής και επαυξημένης πρότασης. Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι μόνο γλωσσικό· είναι βαθιά παιδαγωγικό. Διότι χιλιάδες μαθητές απάντησαν με βάση ακριβώς όσα διδάχθηκαν από το σχολικό τους βιβλίο, τους δασκάλους τους και τα βοηθήματα προετοιμασίας.
Στο επίσημο σχολικό βιβλίο της Γλώσσας, που χρησιμοποιείται εδώ και περίπου δεκαπέντε χρόνια χωρίς καμία σχετική διόρθωση ή διευκρίνιση από το Υπουργείο Παιδείας, αναφέρονται ως παραδείγματα απλών προτάσεων τα εξής:
- «Ο Βρασίδας δίνει γλυκά στους φίλους μου.»
- «Ο θείος μου κοιμάται.»
Αντίστοιχα, σε φυλλάδιο που διανεμήθηκε από ιδιαίτερα έμπειρη δασκάλα σε προβεβλημένο δημόσιο σχολείο των Άνω Πατησίων, ως παράδειγμα απλής πρότασης δίνεται η φράση:
- «Ο κηπουρός μου κλάδεψε τα δέντρα.»
Μάλιστα, η ίδια η άσκηση διαφοροποιεί την επαυξημένη πρόταση με πρόσθετους επιθετικούς και επιρρηματικούς προσδιορισμούς:
- «Χθες, ο εργατικός κηπουρός μού κλάδεψε προσεκτικά τα ψηλά δέντρα του κήπου.»
Είναι, επομένως, απολύτως λογικό ένας μαθητής να θεωρήσει ότι η παρουσία αντικειμένου ή κτητικής αντωνυμίας δεν μετατρέπει αυτομάτως μια πρόταση σε επαυξημένη. Αυτό ακριβώς διδάσκεται στην πράξη εδώ και χρόνια.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι κανένα από τα κυκλοφορούντα βοηθήματα προετοιμασίας για τα Πρότυπα δεν επισημαίνει ότι τα παραδείγματα του σχολικού βιβλίου είναι λανθασμένα ή παρωχημένα. Αντιθέτως, ακολουθούν τη σχολική γραμμή χωρίς καμία επιφύλαξη.
Το βασικό ερώτημα που προκύπτει είναι απλό:
Μπορεί να θεωρηθεί λάθος μια απάντηση όταν αυτή στηρίζεται πλήρως στο επίσημο διδακτικό υλικό του ίδιου του κράτους;
Οι εξετάσεις οφείλουν να αξιολογούν τη γνώση που παρέχει το σχολείο και όχι ερμηνείες που έρχονται εκ των υστέρων να αναιρέσουν όσα οι μαθητές έχουν διδαχθεί επί χρόνια.
Και τελικά, τι μπορεί να απαντήσει ένας γονέας στο παιδί του όταν εκείνο ρωτά:
«Τι έκανα λάθος αφού διάβασα σωστά το βιβλίο μου, τις σημειώσεις της δασκάλας μου και τα βοηθήματά μου;»
Η εύλογη αυτή απορία δεν αφορά μόνο μία άσκηση. Αφορά την αξιοπιστία της εκπαιδευτικής διαδικασίας και την εμπιστοσύνη των μαθητών στο ίδιο το σχολείο.
Χρήστος Λοΐζος
Γονέας υποψηφίου
