Η πρόσφατη αντιπαράθεση του πρώην ευρωβουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, Στέλιου Κυμπουρόπουλου, με τη Νέα Αριστερά, με αφορμή ένα εικαστικό έργο της Νορβηγίδας καλλιτέχνιδας Tiril Valeur, επανέφερε στο προσκήνιο ένα διαχρονικό ερώτημα: Πώς ο ελληνικός συντηρητισμός αντιλαμβάνεται την ιερότητα, τον χριστιανισμό και τη σημασία των Χριστουγέννων στη σύγχρονη κοινωνία;
Τα Χριστούγεννα ως Εμπειρία Κατανάλωσης και Καθωσπρεπισμού
Η σημερινή προσέγγιση των Χριστουγέννων από μεγάλο μέρος του χριστιανικού πληθυσμού στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται από δύο κυρίαρχες τάσεις: αφενός, την υιοθέτηση πρακτικών μαζικής κατανάλωσης και, αφετέρου, έναν κενό περιεχομένου καθωσπρεπισμό. Οι θρησκευτικές γιορτές έχουν μετατραπεί σε εμπορικές ευκαιρίες, απομακρύνοντας το θρησκευτικό βίωμα από την ουσία της αγάπης και της αλληλεγγύης.
Γενικότερα, το χριστιανικό σώμα εμφανίζεται εθνικά προσδιορισμένο, με επιφυλακτική έως εχθρική στάση απέναντι σε κάθε τι ξένο ή διαφορετικό. Αυτό εκφράζεται όχι μόνο στην κοινωνική σφαίρα, αλλά και μέσα από την εσωτερική του σχέση με την πίστη, που συχνά δεν επηρεάζει ουσιαστικά την καθημερινότητα ή τη συμπεριφορά του.
Πολιτική Υποκρισία και Δημόσια Εικόνα
Η αντίδραση του Στέλιου Κυμπουρόπουλου για την απεικόνιση της Παναγίας και του Ιησού στο έργο της Valeur φέρνει στο φως την υποκρισία που χαρακτηρίζει την προσέγγιση πολλών πολιτικών προσώπων σε τέτοια ζητήματα. Η ίδια κυβέρνηση που ο ευρωβουλευτής στηρίζει στήνει φράχτες και υιοθετεί εχθρική στάση απέναντι στους πρόσφυγες, ενώ τα θύματα του προσφυγικού δράματος, όπως τα παιδιά της Πύλου και της Ρόδου, σπάνια γίνονται αντικείμενο ουσιαστικής συζήτησης. Σε αυτό το πλαίσιο, η καταδίκη ενός έργου τέχνης ως “προσβολή” καθίσταται περισσότερο μια πράξη πολιτικής στρατηγικής παρά αυθεντικής θρησκευτικής ευαισθησίας.
Υ.γ “Ο τρόπος που ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης Gabriel Sakellaridis σήκωσε το γάντι της αντιπαράθεσης λέγοντας “τον κ. Κιμπουρόπουλο τον σέβομαι βαθιά ως αγωνιστή της ζωής. Γι΄ αυτό ακριβώς τον λόγο και δεν θα κάνω βήμα πίσω στην πολιτική αντιπαράθεση μαζί του”.
Η Αλληλεγγύη ως Εναλλακτική
Απέναντι στη συντηρητική προσέγγιση, η οποία συχνά εστιάζει περισσότερο σε ηθικολογικές και εθνικιστικές ανησυχίες παρά στην ουσία της χριστιανικής αγάπης, υπάρχει ανάγκη για έναν αντίλογο. Ολοι μας, οφείλουμε να επαναπροσδιορίσουμε το καθήκον μας προς τον πλησίον και ειδικά προς τους πρόσφυγες και τους μετανάστες. Όπως έχει σημειώσει ο Χαρίδημος Τσούκας, “η ευθύνη μας για τον Άλλο προέρχεται από την υπενθύμιση ότι μοιραζόμαστε την ίδια υπαρξιακή συνθήκη.”
Σε μια εποχή που η κοινωνία αντιμετωπίζει βαθιές προκλήσεις, από την προσφυγική κρίση μέχρι την πολιτική ρητορική του φόβου, τα Χριστούγεννα μπορούν να ξαναγίνουν ευκαιρία για αυτοκριτική και δράση. Είτε πιστεύουμε στον Θεό είτε όχι, η ενσυναίσθηση, η αλληλεγγύη και η αγάπη είναι οι αξίες που μπορούν να γεφυρώσουν το χάσμα ανάμεσα στις θρησκευτικές και τις κοσμικές μας ταυτότητες.
Καλή χρονιά, λοιπόν, με ελπίδα για έναν κόσμο πιο δίκαιο και ανθρώπινο.
Δεδομένα για τη συγγραφή του άρθρου αντληθήκαν από τη δημοσίευση του Βασίλη Παπαστέργιου
Ιδιωτικά Πανεπιστήμια στην Ελλάδα και το εξωτερικό: Τι ισχύει; Μύθοι, ανακρίβειες και υπερβολές.
