Του Φώτη Φωτεινού
Το ψηφιακό υλικό, που παραμένει ανεπεξέργαστο και δημιουργείται όταν πολίτες αλληλεπιδρούν με επιμέρους πληροφοριακά συστήματα (π.χ. Taxisnet), επιδιώκει να αξιοποιήσει το ελληνικό Δημόσιο. Η επεξεργασία των δεδομένων αυτών –εξαιτίας του πολύ μεγάλου όγκου τους χαρακτηρίζονται μεγάλα (big data)– αποτελεί εδώ και πολλά χρόνια αναπόσπαστο κομμάτι του τρόπου λειτουργίας μεγάλων επιχειρήσεων. Για παράδειγμα, ο αριθμός αιτημάτων που δέχεται κάθε μέρα μια αλυσίδα ηλεκτρονικού εμπορίου μέσω της ιστοσελίδας της, δημιουργεί πολύτιμη γνώση για τις τάσεις και τις συνήθειες των πελατών της.
Όπως αναφέρεται στην προκήρυξη, στόχος του “Κεντρικού Κόμβου Διαχείρισης και Ανάλυσης Πολυδιάστατων Δεδομένων Μεγάλου Όγκου” είναι η παροχή πληροφόρησης τόσο προς κυβερνητικούς χρήστες (κεντρική κυβέρνηση, δημόσιες υπηρεσίες, κλπ.), όσο και προς εξωτερικούς χρήστες (π.χ. πολίτες, ανεξάρτητες αρχές, θεσμοί, κλπ.), ώστε να υποστηρίζεται επαρκώς ο κυβερνητικός στρατηγικός σχεδιασμός, η διαχείριση κρίσεων, η παρακολούθηση της ποιότητας των υπηρεσιών προς τους πολίτες, ο σχεδιασμός νέων υπηρεσιών και γενικότερα η υποστήριξης της διαδικασίας παροχής ενημέρωσης/ πληροφόρησης και της λήψης αποφάσεων.
Σχετικά με την αναγκαιότητα υλοποίησης του έργου, η προκήρυξη επισημαίνει ότι το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, μέσω της Γενικής Γραμματείας Ψηφιακής Διακυβέρνησης & Απλούστευσης Διαδικασιών, προτίθεται να προμηθευτεί κατά προτεραιότητα και συνολικά για τους φορείς του δημοσίου τομέα, υπηρεσίες για την υλοποίηση “Κεντρικού Κόμβου Διαχείρισης και Ανάλυσης Πολυδιάστατων Δεδομένων Μεγάλου Όγκου”, που θα συγκεντρώνει και θα ομογενοποιεί πληροφορία από το σύνολο των σχετικών συστημάτων της ευρύτερης δημόσιας διοίκησης και θα παράγει δείκτες απόδοσης, με ιεραρχική δομή, για την παρακολούθηση της αποδοτικότητας της διακυβέρνησης με μετρήσιμο τρόπο.
Οι αναφορές και οι αναλύσεις που θα παρέχονται από τον “Κεντρικό Κόμβο Διαχείρισης και Ανάλυσης Πολυδιάστατων Δεδομένων Μεγάλου Όγκου” κατηγοριοποιούνται σε τέσσερις βασικούς πυλώνες (πυλώνες διαχείρισης & ανάλυσης δεδομένων):
Α) Οικονομία & ανάπτυξη,
Β) Κοινωνικές δομές & υπηρεσίες,
Γ) Περιβάλλον & υποδομές,
Δ) Ψηφιακός μετασχηματισμός & κοινή γνώμη.
Στο πλαίσιο του έργου, οι παραπάνω πυλώνες θα επιβεβαιωθούν με τις εκτελεστικές συμβάσεις και ενδέχεται να προσαρμοστούν με βάση τις πλέον πρόσφατες ανάγκες για αναφορές και αναλύσεις.
Η συγκέντρωση δεδομένων
Ο “Κεντρικός Κόμβος Διαχείρισης και Ανάλυσης Πολυδιάστατων Δεδομένων Μεγάλου Όγκου” θα συγκεντρώνει δεδομένα που πρωτογενώς είναι διαθέσιμα σε:
συστήματα που υποστηρίζουν εσωτερικές διαδικασίες όπως το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Δημοσιονομικής Πολιτικής του ΓΛΚ (Gov ERP), το Σύστημα Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού (ΣΔΑΔ), το Σύστημα Μισθοδοσίας (Ενιαία Αρχή Πληρωμών), το Σύστημα Δι@ύγεια, το Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημόσιων Συμβάσεων (Ε-procurement), το Σύστημα Ηλεκτρονικής Διαχείρισης Εγγράφων (ΣΗΔΕ), κλπ..
συστήματα υποστήριξης πολιτών όπως το Μητρώο Πολιτών, το Κυβερνητικό Σύστημα Εξυπηρέτησης Πελατών (CRM), το Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης (e-prescription), τις πληροφορίες Στατιστικής Υπηρεσίας, το Εθνικό Μητρώο, το Εθνικό Κτηματολόγιο, το Σύστημα Φορολογικής Διοίκησης (TAXISnet), κλπ.
Η πληροφορία από όλα τα ανωτέρω συστήματα, ή / και από ενδιάμεσες αποθήκες δεδομένων που τυχόν διαθέτουν εμπλουτισμένη σχετική πληροφορία, θα βρίσκεται σε ένα κεντρικό σημείο, ενοποιημένη σε ένα κοινό και ενιαίο μοντέλο, και ομαδοποιημένη ανά τομέα εφαρμογής, ώστε να μπορεί να υποστηρίζει τη δημιουργία αναφορών και αναλύσεων κατά μήκος των προαναφερθέντων πυλώνων.
Όπως αναφέρεται, η διασφάλιση της ιδιωτικότητας και η προστασία προσωπικών και ευαίσθητων δεδομένων, όπως δεδομένα δημοτολογίου-ληξιαρχείου, οικονομικά δεδομένα, ιατρικά αρχεία, περιουσιακά δεδομένα (ακίνητα-οχήματα), κ.α., αποτελεί σημαντική προτεραιότητα για το προς υλοποίηση σύστημα.
Κατά συνέπεια αυτό θα πρέπει να προβλέπει μηχανισμούς και πολιτικές για την ενσωμάτωση των αρχών της σχετικής νομοθεσίας (GDPR), από τη φάση του σχεδιασμού (Personal Data Protection by design and by default), ενδεικτικά καλύπτοντας τον καθορισμό των uses cases και τη διαχείριση της συγκατάθεσης των πολιτών για την χρήση των δεδομένων τους, την ανωνυμοποίηση της πληροφορίας, την παρακολούθηση της ασφάλειας του συστήματος και την αναγνώριση/αναφορά πιθανών κινδύνων (data breaches), κ.α.
