Επώδυνες αλλαγές για τους εργαζομένους των ΔΕΚΟ μεταξύ των οποίων και η άρση της μονιμότητας, αλλά και η διαδικασία των προσλήψεων προβλέπει το σχέδιο νόμου του υπουργείου Οικονομικών που τέθηκε σε διαβούλευση και αναμένεται να ανοίξει τον «ασκό του Αιόλου» για συνολικές ανατροπές στον ευρύτερο δημόσιο τομέα.
Στο στόχαστρο βρίσκονται οι ΔΕΚΟ Μεταφορών (ΟΑΣΑ, ΟΣΥ, ΣΤΑ.ΣΥ. κ.ά.) που ανήκουν στην Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας (ΕΕΣΥΠ). Το νομοσχέδιο αφορά την εταιρική διακυβέρνηση των ανωνύμων εταιρειών του Δημοσίου και των λοιπών θυγατρικών της ΕΕΣΥΠ, καθώς και τη διαχείριση συμμετοχών του Δημοσίου σε ανώνυμες εταιρείες.
Μέσω των άρθρων του νομοσχέδιου επιδιώκονται σημαντικές αλλαγές, ενώ καταργούνται και μια σειρά από άρθρα προηγούμενου νόμου που ουσιαστικά ανατρέπουν το καθεστώς των συμβάσεων αορίστου χρόνου που επικρατεί σήμερα στις ΔΕΚΟ.
Ειδικότερα:
1) Καταργείται η μονιμότητα των υπαλλήλων των δημόσιων επιχειρήσεων, καθώς ήδη έχει κριθεί νομολογιακά ότι συμβάσεις αορίστου χρόνου που παραπέμπουν στο καταστατικό τους για λόγο απόλυσης σε διατάξεις του Δημοσιοϋπαλληλικού Κώδικα μόνο για σοβαρό λόγο διάπραξης αδικημάτων εξομοιώνονται με συμβάσεις μόνιμων υπαλλήλων. Ειδικότερα στο άρθρο 45 του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου σημειώνεται ότι: «Από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργούνται: 1. Η παρ. 4 του άρθρου 4 περί του εσωτερικού ελέγχου στις δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμούς, οι παρ. 1έως 3 του άρθρου 7 περί των υποχρεώσεων των δημόσιων επιχειρήσεων, τα άρθρα 10, 13, 14 και 18 του ν. 3429/2005 (Α΄314) περί της Διυπουργικής Επιτροπής Δημόσιων Επιχειρήσεων και Οργανισμών, του νεοπροσλαμβανόμενου και υφιστάμενου προσωπικού των Δημόσιων Επιχειρήσεων».
2) Καταργούνται οι διατάξεις που ορίζουν τις διαδικασίες προσλήψεων προσωπικού σύμφωνα με τον νόμο για τις ΔΕΚΟ και τη διαδικασία των συλλογικών συμβάσεων. Ειδικότερα βάση του «άρθρου 30» ουσιαστικά φεύγει από την ουσιαστική εποπτεία του ΑΣΕΠ το καθεστώς των προσλήψεων και περνά αποκλειστικά στη δικαιοδοσία των διοικήσεων των ΔΕΚΟ.
3) Επιχειρείται η κατάργηση των δημόσιων επιχειρήσεων μέσω της κατάργησης των βασικότερων διατάξεων του Ν. 3429/2005 για τις υποχρεώσεις των ΔΕΚΟ, τον έλεγχο του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, του εποπτεύοντος υπουργού, την εφαρμογή του Δημοσίου Λογιστικού κ.λπ.
3) Καταργείται η Διυπουργική Επιτροπή ΔΕΚΟ στην οποία μετείχαν υποχρεωτικά, εκτός από τον υπουργό Οικονομικών, και οι υπουργοί Ανάπτυξης, Μεταφορών και ο αρμόδιος εκάστοτε εποπτεύων υπουργός. Ουσιαστικά καταργούνται όλες οι διατάξεις που όριζαν τον δημόσιο έλεγχο και την εποπτεία του κράτους στις δημόσιες επιχειρήσεις (έγκριση των στρατηγικών σχεδίων, του προϋπολογισμού, των συλλογικών συμβάσεων και υπογραφή, έγκριση προσλήψεων, κρατική επιχορήγηση μέσω κρατικού προϋπολογισμού σε περίπτωση που χρειάζεται κ.λπ.).
Πρακτικά καταργούνται εμμέσως όσες δημόσιες επιχειρήσεις είχαν παραμείνει Φορείς Γενικής Κυβέρνησης και υπό τον έλεγχο του κράτους μέσω του Δημοσίου Λογιστικού, δημόσιων συμβάσεων, προσλήψεων προσωπικού κ.λπ., παρότι είχαν υπαχθεί στην ΕΕΣΥΠ κατ’ απαίτηση των δανειστών.
Με τον τρόπο αυτόν επιχειρείται εμμέσως, η ιδιωτικοποίηση των δημόσιων συγκοινωνιών (ΟΑΣΑ, ΣΤΑ.ΣΥ., ΟΣΥ). Και αυτό παρότι υπάρχει η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας με την απόφαση 190/2022 που απαγορεύει τη μεταβίβαση μετοχών της ΕΥΔΑΠ στην ΕΕΣΥΠ και επιβάλλει στις υπηρεσίες κοινής ωφελείας τον «έλεγχο της ΕΥΔΑΠ Α.Ε. από το Ελληνικό Δημόσιο, όχι απλώς με την άσκηση εποπτείας επ’ αυτής, αλλά και διά του μετοχικού της κεφαλαίου».
