Υπάρχουν λέξεις που κανένας γονιός, κανένας εκπαιδευτικός, κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να αντέξει να ακούσει.
«Μαμά και μπαμπά, δεν θέλω πια να ζω».
Αυτά τα λόγια έγραψε η 17χρονη μαθήτρια. Και μαζί τους αποκάλυψε μια αλήθεια που εδώ και χρόνια πολλοί αρνούνται να κοιτάξουν κατάματα: ότι το σχολείο, όπως λειτουργεί σήμερα, δεν γεννά μόνο όνειρα και προοπτικές, αλλά και ασφυξία, φόβο, απόγνωση.
Στεκόμαστε με βαθιά θλίψη απέναντι σε αυτή την τραγωδία. Θλίψη για τα δύο κορίτσια, για τις οικογένειές τους, για κάθε παιδί που υποφέρει σιωπηλά πίσω από κλειστές πόρτες, πίσω από χαμόγελα που μοιάζουν φυσιολογικά, πίσω από βαθμούς και απουσίες.
Μα μαζί με τη θλίψη υπάρχει και οργή. Γιατί τίποτα από όλα αυτά δεν ήταν αναπόφευκτο.
Η μαθήτρια δεν φοβόταν μόνο τις Πανελλήνιες εξετάσεις. Φοβόταν τη ζωή που της επιφύλασσε ένα σύστημα που μετρά την ανθρώπινη αξία με αριθμούς και επιδόσεις. Ένα σύστημα που διδάσκει στα παιδιά ότι το μέλλον τους εξαρτάται από μία και μόνο εξέταση· ότι αν «δεν τα καταφέρουν», τους περιμένει μια ζωή χωρίς αξιοπρέπεια και προοπτική.
Αυτή είναι η πραγματική αποτυχία.
Οι εκπαιδευτικοί το βλέπουν καθημερινά μέσα στις τάξεις. Βλέπουν παιδιά εξαντλημένα, παιδιά που κοιμούνται ελάχιστα, παιδιά που λυγίζουν κάτω από το βάρος του άγχους πριν καν ενηλικιωθούν. Βλέπουν το φως να σβήνει από τα μάτια τους. Και γνωρίζουν καλά ότι, όταν αυτά τα παιδιά αρχίζουν να καταρρέουν, δεν υπάρχει σχεδόν κανένας μηχανισμός να τα στηρίξει.
Δεν υπάρχουν επαρκείς ψυχολόγοι.
Δεν υπάρχουν κοινωνικοί λειτουργοί.
Δεν υπάρχουν σταθερές δομές πρόληψης και υποστήριξης.
Υπάρχει μόνο η επόμενη εξέταση. Η επόμενη βαθμολογία. Η επόμενη αξιολόγηση.
Και αντί αυτή η κατάσταση να αλλάζει, εντείνεται. Το Εθνικό Απολυτήριο, η Τράπεζα Θεμάτων και η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής βαθαίνουν ακόμη περισσότερο την πίεση και τον αποκλεισμό, μετατρέποντας την εφηβεία σε έναν διαρκή αγώνα επιβίωσης.
Αυτή η πραγματικότητα δεν προέκυψε τυχαία. Είναι αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών και δεκαετιών υποχρηματοδότησης της δημόσιας εκπαίδευσης. Είναι το αποτέλεσμα μιας λογικής που αντιμετωπίζει το σχολείο ως μηχανισμό παραγωγής «ανταγωνιστικών» και φθηνών εργαζομένων και όχι ως χώρο καλλιέργειας ανθρώπων με αξιοπρέπεια, ελευθερία και ψυχική ισορροπία.
Γι’ αυτό και η κοινωνία δεν μπορεί να περιοριστεί σε λόγια συμπόνιας κάθε φορά που συμβαίνει μια τραγωδία. Χρειάζονται ουσιαστικές αλλαγές.
Απαιτούνται:
- Μόνιμοι ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί σε κάθε σχολείο της χώρας και όχι ένας ειδικός για πολλές σχολικές μονάδες.
- Ουσιαστικά προγράμματα ψυχικής υγείας και πρόληψης ενταγμένα στο καθημερινό σχολικό πρόγραμμα.
- Κατάργηση του εξουθενωτικού εξεταστικού μοντέλου που συνθλίβει μαθητές και οικογένειες.
- Κατάργηση της Τράπεζας Θεμάτων και της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής.
- Να μην εφαρμοστεί το Εθνικό Απολυτήριο.
Χρειαζόμαστε ένα σχολείο που να μορφώνει και όχι να εξοντώνει. Ένα σχολείο που να αγκαλιάζει τα παιδιά αντί να τα οδηγεί στην εξάντληση και στην απελπισία.
Γιατί η σιωπή δεν μπορεί να συνεχιστεί.
Κάνουμε ησυχία όταν τα παιδιά κοιμούνται — όχι όταν πεθαίνουν.
Στεκόμαστε δίπλα στις οικογένειες που δοκιμάζονται και ευχόμαστε ολόψυχα η μαθήτρια να κερδίσει τη μάχη που δίνει. Στεκόμαστε δίπλα σε κάθε νέο άνθρωπο που σήμερα υποφέρει αθόρυβα. Και διεκδικούμε, με κάθε μέσο, ένα σχολείο που να προστατεύει τη ζωή, τα όνειρα και το χαμόγελο των παιδιών.
ΕΛΜΕ Κέρκυρας
