Η πολυδιαφημισμένη «ψηφιακή μετάβαση» της εκπαίδευσης παρουσιάζεται ως τομή που θα εκσυγχρονίσει το σχολείο και θα το φέρει στον 21ο αιώνα. Στην πράξη, όμως, μοιάζει περισσότερο με μια ακριβή ανακύκλωση υπαρχόντων εργαλείων, ντυμένη με νέες λέξεις-κλειδιά και βαφτισμένη «καινοτομία». Με δεκάδες εκατομμύρια ευρώ να διοχετεύονται σε πλατφόρμες που επικαλύπτουν ήδη λειτουργικές δομές, με όρους που περιορίζουν τον ανταγωνισμό και με συμβάσεις που διογκώνονται στην πορεία, το ερώτημα δεν είναι αν χρειαζόμαστε ψηφιακά μέσα στην εκπαίδευση — αλλά ποιος τα σχεδιάζει, με ποια κριτήρια και προς όφελος ποιου. Και όσο το αφήγημα της προόδου συγκρούεται με την πραγματικότητα των έργων-μαμούθ, η σκιά της διερεύνησης από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία υπενθυμίζει ότι εδώ δεν κρίνεται μόνο η τεχνολογική κατεύθυνση του σχολείου, αλλά και η διαχείριση δημόσιου χρήματος.
Ακολουθεί ολόκληρη η τοποθέτηση του εκπαιδευτικού αναλυτή Patrea/Pde
“Στο πλαίσιο της Δράσης «Ψηφιακός μετασχηματισμός και ψηφιοποίηση της εκπαίδευσης» υλοποιείται το Έργο «Sub.1 Μετασχηματισμός των συμβατικών προγραμμάτων σπουδών και του εκπαιδευτικού περιεχομένου σε ανοιχτού κώδικα, διαδραστικά ψηφιακά περιβάλλοντα, προσπελάσιμα από όλους/ες με ενσωματωμένη τεχνητή νοημοσύνη, πρόβλεψη για δυναμική αναβάθμιση και δυνατότητες για ανάπτυξη συνεργειών με κοινότητες εκπαιδευτικών / Development of Digital Content in Schools» (κωδικός ΟΠΣ ΤΑ 5174140 στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας), με Ανάδοχο την ΟΤΕ Α.Ε. (COSMOTE TELEKOM) και φορέα υλοποίησης το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής. Ο ανάδοχος σε συνεργασία με την εταιρεία Digitech High Technology Solutions Α.Ε. (Σ.Σ. του ομίλου Bright Business Solutions που είχε επί χρόνια Πρόεδρο τον μέλλοντα συμπέθερο…) η οποία διαθέτει πολυετή εμπειρία σε λύσεις eLearning και εργαλεία Moodle, έχουν αναπτύξει την ψηφιακή πλατφόρμα kaleduscope. Η πλατφόρμα στοχεύει στον εκσυγχρονισμό των Προγραμμάτων Σπουδών μέσω του μετασχηματισμού του εκπαιδευτικού περιεχομένου σε υλικό ανοιχτού κώδικα, διαδραστικό και προσβάσιμο από όλους.
Το Έργο περιλαμβάνει τα ακόλουθα Υποέργα:
– Υποέργο 1: Μετασχηματισμός και εμπλουτισμός του ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου για την προσχολική και σχολική εκπαίδευση
– Υποέργο 2: Ψηφιακό Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο/Ανοιχτοί Εκπαιδευτικοί Πόροι (OER) και εργαλεία.
Στο πλαίσιο του Υποέργου 2 «Ψηφιακό Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο / Ανοιχτοί Εκπαιδευτικοί Πόροι (OERs) και εργαλεία» ο Ανάδοχος θα αναλάβει να υλοποιήσει:
α) Ψηφιακό Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο (15.000 OERs /Ψηφιακά Μαθησιακά Αντικείμενα, εκ των οποίων έως 5.000 δύναται να προκύψουν από επικαιροποίηση/αναβάθμιση/ανακατασκευή υφιστάμενων)
β) Σχεδιασμό (συγγραφή) 4.000 Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Σεναρίων
γ) Ψηφιακό Αποθετήριο
δ) Ανάπτυξη 4.000 Ψηφιακών Μαθημάτων βάσει των 4.000 Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Σεναρίων
ε) Ανάπτυξη 3.186 βιντεομαθημάτων που θα ενταχθούν στο Ψηφιακό Φροντιστήριο για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης
στ) Ψηφιακή Εκπαιδευτική Πλατφόρμα
ζ) Ψηφιακές Υπηρεσίες Υποστήριξης Εξατομικευμένης Μάθησης και εν γένει υπηρεσίες του φυσικού αντικειμένου του Έργου
Από την απόφαση ένταξης του έργου στο ΤΑΑ, η δημόσια δαπάνη του έργου ανέρχεται περίπου στα 55Μ€.
Το Υποέργο 2 συμβασιοποίησε με Ανάδοχο την COSMOTE στις 30/11/2023 περίπου στα 50Μ€ (ΑΔΑΜ: 23SYMV013870033)
Με σχετική τροποποίηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του Έργου για την άρτια ολοκλήρωσή του (sic), έγινε προσθήκη νέου φυσικού αντικειμένου στο Υποέργο 2 ύψους περίπου 25Μ€ (αύξηση 50% στο αρχικό κόστος των 50Μ€), οπότε το συνολικό κόστος του Έργου ανέβηκε περίπου στα 80Μ€. Ωραία “προίκα” για τον Ανάδοχο. (Νόμιμο; Ναι. Ηθικό; Ανάλογα την ηθική του καθενός…)
Εύκολα μπορεί κάποιος να διαπιστώσει ένα επαναλαμβανόμενο pattern στα έργα Ψηφιακού Μετασχηματισμού του ΤΑΑ:
– Καλύπτουν ανάγκες που εν πολλοίς καλύπτονται από υπάρχοντα Πληροφοριακά Συστήματα, απλώς το κάνουν με νέες τεχνολογίες και καλύτερα γραφικά (συν 2-3 κιλά Τεχνητής Νοημοσύνης, που είναι η buzz-word της εποχής). Για παράδειγμα, τι χρειάζεται το kaleduscope ταυτόχρονα με τα e-me, eclass και φωτόδεντρο του ΠΣΔ; (ααα, αυτά είναι του ΠΣΔ, ενώ τα καινούρια έργα είναι Ιδιώτη που θα “αλυσοδέσει” το Δημόσιο με συμβόλαια συντήρησης εις τον αιώνα τον άπαντα).
– Απίστευτες υπερκοστολογήσεις.
– Όροι συμμετοχής (ειδικά στην οικονομική και χρηματοοικονομική επάρκεια και στην τεχνική και επαγγελματική ικανότητα) που επιτρέπουν τη συμμετοχή ελάχιστων μεγάλων παικτών (όπως π.χ. είναι οι 3 μεγάλοι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι).
– Συμμετοχή στη διαδικασία ελάχιστων ή μόνο ενός οικονομικού φορέα που αναλαμβάνει το έργο με ελάχιστη ή καθόλου έκπτωση (σημειωτέον ότι οι εύλογες ενδείξεις για στρέβλωση του ανταγωνισμού αποτελούν ποινή αποκλεισμού από τη διαδικασία).
– Άμεσα στην υπογραφόμενη σύμβαση γίνεται στήριξη στην ικανότητα τρίτων (υπεργολαβία). Λογικό, τι σχέση έχουν π.χ. οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι με την Εκπαίδευση; (έχουν όμως τους ισολογισμούς κτλ. για να πάρουν το Έργο).
– Aντικατάσταση της στελέχωσης της ομάδας έργου κατά την πορεία εκτέλεσης του έργου (λογικά κάπου χτυπάνε τα global timesheets ή πρέπει να χρησιμοποιηθούν τα βιογραφικά για να αναληφθεί άλλο έργο, αλλά ένα οικοδόμημα δεν θα γίνει ποτέ σωστό, αν αλλάζουν συνέχεια οι μηχανικοί και οι οικοδόμοι).
– Aπρόσκοπτη οριστική παραλαβή του έργου χωρίς σχεδόν ποτέ να ενεργοποιείται κάποια ρήτρα ή να καταπίπτει κάποια εγγυητική επιστολή, παρότι η υλοποίηση πολλές φορές απέχει παρασάγγας από όσα αναφέρονταν στη Διακήρυξη (αλλά μπαλώνεται με κάποια κατάλληλη Μελέτη Εφαρμογής).
Δεν είναι, λοιπόν, περίεργο που το Υπουργείο Παιδείας βρίσκεται ήδη στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Να σημειώσω ότι η προσπάθεια ταύτισης της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) με την κακιά Ρουμάνα (Κοβέσι), η οποία ολοκληρώνει τη θητεία της ως Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέας το φθινόπωρο του 2026 και μετά θα αναλάβει ο Γερμανός αντεισαγγελέας Ρίτερ, νυν Αναπληρωτής Γενικός Εισαγγελέας της ΕΕ, είναι εκτός πραγματικότητας. Στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία υπηρετούν Έλληνες εισαγγελείς, συγκεκριμένα Ευρωπαίοι Εντεταλμένοι Εισαγγελείς, οι οποίοι επιλέγονται από το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο του Αρείου Πάγου μεταξύ των Ελλήνων εισαγγελικών λειτουργών και είναι αρμόδιοι για την έρευνα και δίωξη εγκλημάτων κατά των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ στην Ελλάδα. Λειτουργούν ως ανεξάρτητοι εισαγγελείς της έννομης τάξης της ΕΕ, αλλά ταυτόχρονα διατηρούν την ιδιότητά τους ως Έλληνες δικαστικοί λειτουργοί. Τελικά κάποιοι εμπιστεύονται το θεσμό της Δικαιοσύνης à la carte (όχι την Ευρωπαϊκή, μόνο την Ελληνική κι αυτήν στα υψηλά κλιμάκια, τι ξέρει τώρα ένα μονομελές πλημμελιοδικείο που κάθεται και γράφει 1.930 σελίδες για τις υποκλοπές).”
