Η αξιολόγηση στο Δημόσιο και η επαναφορά των δώρων
Στο επίκεντρο της επικαιρότητας βρέθηκαν για ακόμη μία φορά τα ζητήματα της αξιολόγησης, της άρσης μονιμότητας στο Δημόσιο και της επαναφοράς των δώρων Χριστουγέννων, Πάσχα για τους δημόσιους υπαλλήλους και τους συνταξιούχους. Σε πρόσφατη εκπομπή του τηλεοπτικού σταθμού OPEN, ο Δημήτρης Μπράτης, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΑΔΕΔΥ, τοποθετήθηκε για το θέμα της αξιολόγησης, εκφράζοντας τις αντιρρήσεις της συνδικαλιστικής πλευράς ως προς την εφαρμογή της.
Στη συζήτηση συμμετείχε και ο γνωστός εργατολόγος Αλέξης Μητρόπουλος, ο οποίος επανέφερε στο προσκήνιο την κατάργηση των δώρων για τους εργαζομένους στο Δημόσιο, αναδεικνύοντας το πόσο άδικη υπήρξε αυτή η απόφαση.
Παράλληλα, ασκήθηκε κριτική στο πολιτικό σύστημα, φέρνοντας ως παράδειγμα την περίπτωση της κ. Κατερίνας Σακελλαροπούλου, η οποία – όπως σημείωσε – φέρεται να διεκπεραίωσε την αποστολή της κατάργησης των δώρων ως Πρόεδρος του ΣτΕ και λίγους μήνες αργότερα επελέγη για το ύπατο αξίωμα της Προεδρίας της Δημοκρατίας.
Το ιστορικό των δώρων εορτών στην Ελλάδα
Το δώρο Χριστουγέννων, γνωστό και ως 13ος μισθός, έχει μακρά ιστορία στον ελληνικό εργασιακό χώρο. Από τα πρώτα του βήματα κατά τον Μεσοπόλεμο, όταν οι εργοδότες προσέφεραν στους εργαζόμενους δώρα σε είδος ή χρήμα, μέχρι τη θεσμοθέτησή του με σειρά νομοθετημάτων, αποτέλεσε σημαντικό στήριγμα για τα νοικοκυριά. Το 1925 τέθηκε για πρώτη φορά επίσημα το αίτημα του 13ου μισθού από τα εργατικά σωματεία και το 1927 πραγματοποιήθηκε η πρώτη απεργία δημοσίων υπαλλήλων με αίτημα την καταβολή πλήρους μισθού για τις γιορτές.
Κατά την περίοδο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, με αναγκαστικούς νόμους των ετών 1944 και 1946, τα δώρα εντάχθηκαν στους μισθούς ως «έκτακτες ενισχύσεις». Τη δεκαετία του ’50 οι ενισχύσεις αυτές επισημοποιήθηκαν νομοθετικά και με νόμους του 1980 καθορίστηκαν με σαφήνεια τα ποσά και οι ημερομηνίες καταβολής τους. Έκτοτε, ο 13ος και ο 14ος μισθός θεωρούνταν δεδομένα.
Η πορεία προς την κατάργηση των δώρων
Το 2009, εν μέσω δημοσιονομικής κρίσης, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο συνέστησε στην ελληνική κυβέρνηση την κατάργηση των δώρων. Ακολούθησαν σημαντικές περικοπές από την κυβέρνηση Παπανδρέου το 2010, με επιδόματα 500 ευρώ (ή 800 για τους συνταξιούχους) να αντικαθιστούν τους πλήρεις μισθούς των εορτών. Το τελειωτικό πλήγμα ήρθε το 2012, όταν η κυβέρνηση Σαμαρά, στο πλαίσιο του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου 2013-2016, προχώρησε στην πλήρη κατάργηση των δώρων για δημόσιους υπαλλήλους και συνταξιούχους.
Μέχρι σήμερα, μόνο οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα συνεχίζουν να λαμβάνουν το δώρο Χριστουγέννων – ένα ποσό που φτάνει έως τον έναν πλήρη μισθό – με καταληκτική ημερομηνία καταβολής την 21η Δεκεμβρίου κάθε έτους. Το δώρο αυτό, εκτός από κοινωνικό και οικονομικό εργαλείο, στηρίζει και την εμπορική κίνηση κατά την εορταστική περίοδο.
Το αίτημα της επαναφοράς
Η επαναφορά των δώρων αποτελεί σταθερό αίτημα των συνδικάτων και ευρύτερων κοινωνικών δυνάμεων, που ζητούν αποκατάσταση της αδικίας που υπέστη ο δημόσιος τομέας. Όπως τόνισε ο Δημήτρης Μπράτης, η κατάργηση δεν ήταν απλώς οικονομική επιλογή, αλλά βαθιά πολιτική απόφαση, η οποία επιβλήθηκε χωρίς διαβούλευση, ενώ η ανάγκη για στήριξη του εισοδήματος των πολιτών είναι σήμερα πιο έντονη από ποτέ.
Καθώς η συζήτηση επανέρχεται στην επικαιρότητα καθώς υπάρχει και η πρότυπη δίκη στις 6 Ιουνίου, η κυβέρνηση καλείται να δώσει ξεκάθαρες απαντήσεις:
- είναι στις προθέσεις της η επαναφορά των δώρων ή θα συνεχιστεί η πολιτική λιτότητας σε βάρος των ίδιων κοινωνικών ομάδων;
Δείτε τις σκέψεις τις κυβέρνησης για τα δώρα από το 2026 όπως έχουμε αναφέρει σε προηγούμενο άρθρο μας:
13ος και 14ος Μισθός: Τρεις Εκδοχές για τα Δώρα στο Δημόσιο – Τι θα Κρίνει το ΣτΕ στις 6 Ιουνίου
Αναλυτικά οι Νέοι Καθαροί Μισθοί για Όλες τις Κατηγορίες Εκπαιδευτικών
Μισθολογικά Κλιμάκια και Κρατήσεις: Οδηγός για Εκπαιδευτικούς – Από το Παρελθόν στο Σήμερα
Μισθολογικά Κλιμάκια στο Δημόσιο: Όλα Όσα Πρέπει να Γνωρίζετε
