Φρούδες ελπίδες για τον 13ο μισθό και η κατάρρευση του κοινωνικού κράτους
Οι εξαγγελίες της ΔΕΘ, η πραγματική εικόνα της χώρας και ο κρίσιμος ρόλος των συνδικάτων
Γράφει ο Δημήτρης Μπράτης
Σε λιγότερο από δύο μήνες, στις 6 Σεπτεμβρίου, ο Πρωθυπουργός θα ανέβει στη Θεσσαλονίκη για την καθιερωμένη ομιλία του στη Διεθνή Έκθεση. Ήδη, τα ΜΜΕ προαναγγέλλουν τα μέτρα που θα εξαγγείλει —με διαρροές, όπως συνηθίζεται— για τη λεγόμενη μεσαία τάξη και τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Κάποιοι φτάνουν μάλιστα στο σημείο να καλλιεργούν την εντύπωση ότι στη φετινή ΔΕΘ θα ανακοινωθεί η επαναφορά του 13ου μισθού. Όμως, όσο κι αν αυτό ακούγεται “ελπιδοφόρο”, πρόκειται στην πραγματικότητα για μια φρούδα ελπίδα.
Ο ίδιος ο Υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, έχει ήδη απορρίψει κατηγορηματικά αυτό το ενδεχόμενο. Το ίδιο και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος. Παρ’ όλα αυτά, ορισμένοι συνεχίζουν να πιστεύουν ότι μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να παρθεί “καλοπροαίρετα”. Αγνοούν ή παραβλέπουν όμως ότι οι κυβερνητικές προτεραιότητες δεν είναι η ενίσχυση των εργαζομένων, αλλά η εξυπηρέτηση άλλων σχεδιασμών. Και αυτό έχει ήδη ειπωθεί με σαφήνεια.
Η Ελλάδα βρίσκεται τελευταία στην Ευρώπη των 27 σε ό,τι αφορά την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων. Πλέον μας έχουν ξεπεράσει χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία και η Ουγγαρία. Δεν είναι καθόλου απίθανο σύντομα να μας προσπεράσει και η Αλβανία.
Μισθοί ντροπής – Συνθήκες απαξίωσης
Οι εκπαιδευτικοί αμείβονται με 800 ευρώ, οι νοσηλευτές με 680, και οι γιατροί του Δημοσίου με 1.200 ευρώ. Η μισθολογική αυτή υποτίμηση έχει συνέπειες: φυγή νέων επιστημόνων στο εξωτερικό, αδυναμία στελέχωσης του Δημόσιου Τομέα, και διαρκώς διογκούμενα κενά σε Παιδεία και Υγεία.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα: 1.200 αναπληρωτές παραιτήθηκαν φέτος, αδυνατώντας να ανταποκριθούν σε ένα σύστημα που τους μεταχειρίζεται ως “προσωρινά αναλώσιμους”.
Ταυτόχρονα, οι ιδιωτικές υπηρεσίες κερδίζουν έδαφος. Εκεί όπου υποβαθμίζεται το Δημόσιο —νοσοκομεία, σχολεία, κοινωνικές δομές— ξεφυτρώνουν ιδιωτικές κλινικές, διαγνωστικά κέντρα, φροντιστήρια και ιδιωτικά σχολεία. Ξένες πολυεθνικές έχουν επενδύσει 500 εκατομμύρια ευρώ για την αγορά ιδιωτικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων — σαφής ένδειξη ότι βλέπουν κερδοφορία από την υποχώρηση του Δημόσιου Τομέα.
Αυτό που κάποτε γνωρίσαμε ως κοινωνικό κράτος, χτισμένο κυρίως τη δεκαετία του 1980 (Υγεία, Παιδεία, Κοινωνική Ασφάλιση), καταρρέει αθόρυβα. Όποιος έχει χρήματα θα μπορεί να σπουδάσει, να θεραπευτεί, να προστατευτεί. Οι υπόλοιποι, απλώς θα επιβιώνουν. Αυτή η κατεύθυνση δεν είναι τυχαία — είναι αποτέλεσμα πολιτικής επιλογής.
Ο ρόλος των συνδικάτων: Ή τώρα ή ποτέ
Μέσα σε αυτό το ζοφερό τοπίο, ο ρόλος των συνδικάτων είναι κρίσιμος. Δεν χρειάζονται βερμπαλισμοί, ούτε συνθηματολογία κενή περιεχομένου. Χρειάζεται ουσιαστικός, μεθοδικός και ενωτικός αγώνας.
Τα συνδικάτα οφείλουν να μιλήσουν απλά, καθαρά, τίμια στους εργαζομένους. Να εξηγήσουν πως χωρίς συλλογική δράση, τίποτα δεν θα αλλάξει. Και πως η αρχή αυτού του αγώνα μπορεί και πρέπει να είναι το συλλαλητήριο της ΔΕΘ.
Είναι καιρός να καταλάβουμε όλοι ότι η αλλαγή πολιτικής δεν έρχεται με εξαγγελίες, ούτε με “καλές προθέσεις”. Έρχεται μόνο μέσα από τη δύναμη της κοινωνίας και των εργαζομένων. Μόνο όταν το αίτημα για αξιοπρέπεια μετατραπεί σε μαζική απαίτηση, ενωτική και αδιαπραγμάτευτη.






