Διπλασιασμός μετακλητών υπαλλήλων 2013–2025: Δομικό πρόβλημα ή πολιτική επιλογή;
Σημαντική αύξηση καταγράφεται στον αριθμό των μετακλητών υπαλλήλων στο ελληνικό Δημόσιο την τελευταία δωδεκαετία, σύμφωνα με μελέτη του Πανελλήνιου Συλλόγου Υπαλλήλων ΟΑΕΔ, τ. ΟΕΕ και τ. ΟΕΚ (ΠΑΝΣΥΠΟ), η οποία δημοσιεύθηκε στις 21 Απριλίου 2026. Όπως επισημαίνεται, ο αριθμός των μετακλητών έχει ουσιαστικά διπλασιαστεί από το 2013 έως το 2025, αναδεικνύοντας ένα διαχρονικό και διακομματικό φαινόμενο.
Κατά την περίοδο 2012–2014, επί κυβερνήσεων ΝΔ–ΠΑΣΟΚ, ο μέσος ετήσιος αριθμός μετακλητών κυμαινόταν περίπου στους 1.800. Στη συνέχεια, την περίοδο 2015–2019, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ–ΑΝΕΛ, ο μέσος όρος αυξήθηκε στους 2.122, φθάνοντας έως και τους 2.542. Μετά το 2019, υπό τις κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας, η αύξηση συνεχίστηκε, με τον μέσο όρο να ανέρχεται στους 3.250 και να αγγίζει σε ορισμένες χρονιές τους 3.646.
Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η συνεχής αύξηση δεν αποτελεί απλώς αριθμητική μεταβολή, αλλά ένδειξη ενός βαθύτερου θεσμικού προβλήματος. Αντί για μια σταθερή και ανεξάρτητη δημόσια διοίκηση, διαμορφώνεται ένας μηχανισμός που «επανεκκινεί» σε κάθε εκλογικό κύκλο, με την εκάστοτε κυβέρνηση να αντικαθιστά προσωπικό και να ενισχύει τη δική της επιρροή.
Σε επίπεδο κατανομής, το 56,7% των μετακλητών υπηρετεί στην τοπική αυτοδιοίκηση, το 23,3% στη Βουλή και το 15,9% στα υπουργεία. Το ετήσιο κόστος τους ανέρχεται περίπου στα 86,9 εκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, σύμφωνα με τη μελέτη, το βασικό ζήτημα δεν είναι μόνο δημοσιονομικό, αλλά και αναπτυξιακό: οι δαπάνες αυτές δεν κατευθύνονται σε μόνιμο προσωπικό ή στη μακροπρόθεσμη ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας του κράτους, με αποτέλεσμα να μην αφήνουν διαρκές αποτύπωμα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Στη Δανία, οι πολιτικοί σύμβουλοι περιορίζονται σε μόλις 39 άτομα επί συνόλου περίπου 200.000 δημοσίων υπαλλήλων, δηλαδή αναλογία 0,02%. Στη Γερμανία δεν υφίσταται θεσμός εξωτερικών μετακλητών, καθώς η πολιτική εμπιστοσύνη εκφράζεται εντός του μόνιμου διοικητικού σώματος. Στην Κύπρο, τέλος, ένα μέχρι πρότινος χαλαρό πλαίσιο ρυθμίστηκε το 2024, με την εισαγωγή αυστηρών προσόντων, ασυμβίβαστων και υποχρεωτικής διαφάνειας.
Με βάση τα ευρήματα αυτά, η ΠΑΝΣΥΠΟ καταθέτει συγκεκριμένες προτάσεις μεταρρύθμισης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η θέσπιση ανώτατου πλαφόν στον συνολικό αριθμό μετακλητών σε επίπεδο γενικής κυβέρνησης, η σαφής οριοθέτηση του ρόλου τους με απαγόρευση ανάθεσης διοικητικών αρμοδιοτήτων, καθώς και η καθιέρωση ελάχιστων προσόντων. Παράλληλα, προτείνεται η εισαγωγή αυστηρών κανόνων ασυμβίβαστου και σύγκρουσης συμφερόντων, καθώς και η δημιουργία δημόσιου μητρώου για την πλήρη διαφάνεια.
Το ζήτημα των μετακλητών υπαλλήλων αναδεικνύεται έτσι ως κρίσιμο πεδίο για τη λειτουργία του κράτους δικαίου και την αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης. Η συζήτηση πλέον δεν περιορίζεται στο κόστος, αλλά επεκτείνεται στον χαρακτήρα και τη βιωσιμότητα του ίδιου του διοικητικού μοντέλου της χώρας.
Το “Φανερό” και “Κρυφό” πρόγραμμα διακυβέρνησης 2023-2027 της ΝΔ στην παιδεία
