Σχολεία σε ασφυξία: Τα ευρήματα της έρευνας της ΔΟΕ για το 2026 αποκαλύπτουν μια ανησυχητική πραγματικότητα
Σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία, τη χρηματοδότηση και την ασφάλεια των σχολικών μονάδων της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης καταγράφει η πρόσφατη έρευνα που παρουσίασε η Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδας για το διάστημα Ιανουαρίου – Μαρτίου 2026. Τα στοιχεία, που προκύπτουν από τη συμμετοχή 757 σχολείων, σκιαγραφούν μια εικόνα έντονης πίεσης και συσσωρευμένων προβλημάτων στο δημόσιο σχολείο.
Η έρευνα βασίζεται κυρίως σε απαντήσεις έμπειρων εκπαιδευτικών, με το 80% να διαθέτει πάνω από 20 χρόνια προϋπηρεσίας, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στα συμπεράσματα. Τα ευρήματα αναδεικνύουν ένα εκπαιδευτικό σύστημα που λειτουργεί οριακά, με βασικές ανάγκες να παραμένουν ακάλυπτες.
Οικονομική ασφυξία και αδιαφάνεια
Ιδιαίτερα ανησυχητική εμφανίζεται η κατάσταση στη χρηματοδότηση των σχολείων, μετά και τις αλλαγές που επέφερε ο νόμος 5056/2023 με την κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 79,4% των σχολικών μονάδων καταγράφει μείωση των διαθέσιμων πόρων, ενώ το 60,7% δηλώνει ότι τα κονδύλια δεν επαρκούν ούτε για την κάλυψη βασικών λειτουργικών αναγκών.
Την ίδια στιγμή, η έλλειψη διαφάνειας εντείνει το πρόβλημα: περισσότεροι από τους μισούς διευθυντές σχολείων δεν γνωρίζουν το ύψος της χρηματοδότησης που αντιστοιχεί στη μονάδα τους, ενώ η πλειονότητα των δήμων δεν κοινοποιεί οικονομικά στοιχεία. Σε πολλές περιπτώσεις, το βάρος μεταφέρεται στους γονείς και τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς, με το 76,3% των σχολείων να στηρίζεται οικονομικά στους Συλλόγους Γονέων και το 62% των εκπαιδευτικών να καλύπτει από την τσέπη του εκπαιδευτικό υλικό.
Κτιριακή υποβάθμιση και ζητήματα ασφάλειας
Η κατάσταση των σχολικών υποδομών προκαλεί έντονο προβληματισμό. Τα δύο τρίτα των σχολικών κτιρίων είναι ηλικίας άνω των 30 ετών, ενώ σημαντικό ποσοστό παρουσιάζει ελλείψεις σε βασικές υποδομές, όπως θερμομόνωση και στεγανότητα. Υγρασίες, εισροή υδάτων και φθορές αποτελούν καθημερινότητα για πολλές σχολικές κοινότητες.
Ακόμη πιο ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για την ασφάλεια: το 65% των σχολείων δεν διαθέτει ενεργό πιστοποιητικό πυροπροστασίας, ενώ σε πάνω από ένα στα τρία δεν έχει πραγματοποιηθεί ποτέ επανέλεγχος των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων. Παράλληλα, η προσβασιμότητα παραμένει ζητούμενο, καθώς το 83,7% των σχολείων δεν διαθέτει βασικές υποδομές για μαθητές με αναπηρία.
Ελλείψεις σε καθαριότητα και υγιεινή
Η καθημερινή λειτουργία των σχολείων επηρεάζεται και από τις ελλείψεις στο προσωπικό καθαριότητας. Σε περισσότερα από τα μισά σχολεία, η καθαριότητα ολοκληρώνεται νωρίς το μεσημέρι, αφήνοντας ακάλυπτο το Ολοήμερο πρόγραμμα. Παράλληλα, το 61,8% των σχολείων δηλώνει ότι το υπάρχον προσωπικό δεν επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών.
Εργασιακή εξάντληση και ελλείψεις υποστήριξης
Η πίεση μεταφέρεται έντονα και στους εκπαιδευτικούς. Σύμφωνα με την έρευνα, το 89,1% δηλώνει ότι βιώνει εργασιακή εξάντληση, καθώς καλείται να ανταποκριθεί σε πολλαπλούς ρόλους πέραν του διδακτικού έργου. Η γραφειοκρατία και η χρήση ψηφιακών πλατφορμών επιβαρύνουν περαιτέρω την καθημερινότητα, με το 91,8% να κάνει λόγο για υπερβολικό φόρτο.
Την ίδια στιγμή, η ψυχοκοινωνική υποστήριξη παραμένει ελλιπής: η πλειονότητα των σχολείων δεν διαθέτει σχολικό νοσηλευτή, ενώ οι ψυχολόγοι είναι διαθέσιμοι σε περιορισμένη βάση, συνήθως μία φορά την εβδομάδα. Αυτό καθιστά δύσκολη τη διαχείριση κρίσεων και σύνθετων κοινωνικών φαινομένων που εκδηλώνονται εντός της σχολικής κοινότητας.
Ένα σύστημα στα όριά του
Τα συμπεράσματα της έρευνας συγκλίνουν σε μια κοινή διαπίστωση: η μεταφορά αρμοδιοτήτων στους δήμους χωρίς την αντίστοιχη ενίσχυση σε πόρους και προσωπικό έχει οδηγήσει τα σχολεία σε λειτουργικό αδιέξοδο. Η εικόνα που αναδύεται είναι αυτή ενός δημόσιου σχολείου που συνεχίζει να λειτουργεί χάρη στις υπεράνθρωπες προσπάθειες των εκπαιδευτικών και τη συμβολή των γονέων.
Η ανάγκη για άμεσες παρεμβάσεις, επαρκή χρηματοδότηση και ουσιαστική στήριξη της εκπαίδευσης προβάλλει πλέον ως επιτακτική, προκειμένου να διασφαλιστεί η ποιότητα και η ασφάλεια της σχολικής ζωής.
Νέοι μισθοί εκπαιδευτικών από 01 Απρίλη: μόλις 24 ευρώ αύξηση καθαρά τον μήνα για όλους!
